آلوده‌گی هوا در افغانستان

آلوده‌گی هوا، یکی از جنبه­‌های مهم تغییرات اقلیمی‌است. امروزه آلوده‌گی هوا به یکی از مهم‌­ترین دغدغه­‌های همه مردم و دانش‌مندان تبدیل شده است. این در‌حالی است که این موضوع در شهرهای بزرگ افغانستان، مانندِ کابل و هرات تقریباً به یک بحران تبدیل شده است. بحرانی‌که پیامدهای آن حکایت از مشکلاتِ فراوان و...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: علی‌الله آزاد, مژده آزاده, نازیه محمدیار, پروین آزاده, مرضیه محمدیار
Format: Article
Language:English
Published: Ghalib University 2023-12-01
Series:غالب
Subjects:
Online Access:https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/199
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841563010400780288
author علی‌الله آزاد
مژده آزاده
نازیه محمدیار
پروین آزاده
مرضیه محمدیار
author_facet علی‌الله آزاد
مژده آزاده
نازیه محمدیار
پروین آزاده
مرضیه محمدیار
author_sort علی‌الله آزاد
collection DOAJ
description آلوده‌گی هوا، یکی از جنبه­‌های مهم تغییرات اقلیمی‌است. امروزه آلوده‌گی هوا به یکی از مهم‌­ترین دغدغه­‌های همه مردم و دانش‌مندان تبدیل شده است. این در‌حالی است که این موضوع در شهرهای بزرگ افغانستان، مانندِ کابل و هرات تقریباً به یک بحران تبدیل شده است. بحرانی‌که پیامدهای آن حکایت از مشکلاتِ فراوان و شاید جبران‌ناپذیر دارد. ذرات سمّی کوچک در جوّ افغانستان تقریباً هفت‌برابر بیش‌تر از استاندارد جهانی است. آلوده‌گی هوا قاتلی بزرگ‌تر از جنگ در افغانستان بوده است؛ لذا بر حسب ضرورت در این تحقیق تلاش شده تا ضمن شناسایی پیامدهای این مشکل و هم‌چنین شناسایی علل تعیین‌­کنندۀ آن، راه حل مناسبی برای کنترول آن ارائه شود. برای حصول به‌ترین نتایج، تحقیق با روی‌کرد فازی و روش مقایسه‌یی انجام شده است. داده‌­ها از دو گروه افراد آگاه و دانش‌­جویان جمع‌­آوری و با استفاده از نرم‌افزار FsQCA مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفته است. در‌نهایت، یافته‌ها نشان داد، که آلوده‌گی هوا پیامدهای زیادی برای شهروندان افغانستان داشته است. از جمله: بیماری‌های قلبی، بیماری‌های تنفسی، انواع سرطان، دیابت، بیماری‌های پوستی، حرارت بالا، آفات نباتی و تبدیل‌شدن به قاتل بزرگ‌‌ کودکان، تا حد‌ّ زیادی عوامل آلوده­‌کننده هر دو شهر به جز در یک عنصر مشابه اند. یعنی وجود زباله یا ضایعات در ترکیب آلوده­‌کنندۀ شهر کابل. سایر عوامل دخیل عبارت‌اند از: مصرف زیاد زغال سنگ، فقدان یک سیستم کاربردی مدیریت حفاظت از محیط زیست، وجود موترهای کهنه‌ و استفاده از زباله برای سوخت.
format Article
id doaj-art-9a6d55f49dcd46f58935be9e720080b3
institution Kabale University
issn 2788-4155
2788-6441
language English
publishDate 2023-12-01
publisher Ghalib University
record_format Article
series غالب
spelling doaj-art-9a6d55f49dcd46f58935be9e720080b32025-01-03T00:30:15ZengGhalib Universityغالب2788-41552788-64412023-12-0112410.58342/ghalibqj.V.12.I.4.2آلوده‌گی هوا در افغانستانعلی‌الله آزاد0مژده آزاده1نازیه محمدیار2پروین آزاده3مرضیه محمدیار4دانش‌گاه/ پوهنتون هامبورگتیم تحقیقاتی آزادتیم تحقیقاتی آزادتیم تحقیقاتی آزادتیم تحقیقاتی آزاد آلوده‌گی هوا، یکی از جنبه­‌های مهم تغییرات اقلیمی‌است. امروزه آلوده‌گی هوا به یکی از مهم‌­ترین دغدغه­‌های همه مردم و دانش‌مندان تبدیل شده است. این در‌حالی است که این موضوع در شهرهای بزرگ افغانستان، مانندِ کابل و هرات تقریباً به یک بحران تبدیل شده است. بحرانی‌که پیامدهای آن حکایت از مشکلاتِ فراوان و شاید جبران‌ناپذیر دارد. ذرات سمّی کوچک در جوّ افغانستان تقریباً هفت‌برابر بیش‌تر از استاندارد جهانی است. آلوده‌گی هوا قاتلی بزرگ‌تر از جنگ در افغانستان بوده است؛ لذا بر حسب ضرورت در این تحقیق تلاش شده تا ضمن شناسایی پیامدهای این مشکل و هم‌چنین شناسایی علل تعیین‌­کنندۀ آن، راه حل مناسبی برای کنترول آن ارائه شود. برای حصول به‌ترین نتایج، تحقیق با روی‌کرد فازی و روش مقایسه‌یی انجام شده است. داده‌­ها از دو گروه افراد آگاه و دانش‌­جویان جمع‌­آوری و با استفاده از نرم‌افزار FsQCA مورد تجزیه‌و‌تحلیل قرار گرفته است. در‌نهایت، یافته‌ها نشان داد، که آلوده‌گی هوا پیامدهای زیادی برای شهروندان افغانستان داشته است. از جمله: بیماری‌های قلبی، بیماری‌های تنفسی، انواع سرطان، دیابت، بیماری‌های پوستی، حرارت بالا، آفات نباتی و تبدیل‌شدن به قاتل بزرگ‌‌ کودکان، تا حد‌ّ زیادی عوامل آلوده­‌کننده هر دو شهر به جز در یک عنصر مشابه اند. یعنی وجود زباله یا ضایعات در ترکیب آلوده­‌کنندۀ شهر کابل. سایر عوامل دخیل عبارت‌اند از: مصرف زیاد زغال سنگ، فقدان یک سیستم کاربردی مدیریت حفاظت از محیط زیست، وجود موترهای کهنه‌ و استفاده از زباله برای سوخت. https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/199آلوده‌گی هوازبالهزغال سنگموترسوختهرات
spellingShingle علی‌الله آزاد
مژده آزاده
نازیه محمدیار
پروین آزاده
مرضیه محمدیار
آلوده‌گی هوا در افغانستان
غالب
آلوده‌گی هوا
زباله
زغال سنگ
موتر
سوخت
هرات
title آلوده‌گی هوا در افغانستان
title_full آلوده‌گی هوا در افغانستان
title_fullStr آلوده‌گی هوا در افغانستان
title_full_unstemmed آلوده‌گی هوا در افغانستان
title_short آلوده‌گی هوا در افغانستان
title_sort آلوده‌گی هوا در افغانستان
topic آلوده‌گی هوا
زباله
زغال سنگ
موتر
سوخت
هرات
url https://ghalibqjournal.com/index.php/ghalibqjournal/article/view/199
work_keys_str_mv AT ʿlyạllhậzạd ậlwdhgyhwạdrạfgẖạnstạn
AT mzẖdhậzạdh ậlwdhgyhwạdrạfgẖạnstạn
AT nạzyhmḥmdyạr ậlwdhgyhwạdrạfgẖạnstạn
AT prwynậzạdh ậlwdhgyhwạdrạfgẖạnstạn
AT mrḍyhmḥmdyạr ậlwdhgyhwạdrạfgẖạnstạn