ANADOLU SELÇUKLU MEDRESELERİNDE MEKÂN VE CEPHE KALİTESİNİN ANALİZİ: KONYA MEDRESELERİ ÖRNEĞİ - Fatih Semerci; Ayşe Özkafa (İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi)
Anadolu, Türklerin eline geçmesiyle birlikte onların kültürel ve sanatsal birikimlerini yansıtan çok sayıda esere sahip olmuştur. Bu eserler arasında toplumun kültür ve eğitim hayatına hitap eden medreseler, özellikle gelecek kuşakları da etkilediği için, ayrı bir öneme sahiptir. Anadolu’nun her bir kentinde birden fazla medresenin bulunuşu şehirlerin kültür seviyesinin ne kadar yüksek olduğunun göstergesidir. Anadolu Selçuklu medreseleri mimari açıdan Selçuklu mimarisinin devamı niteliğinde olsa da bazı yenilikler katılmıştır. Yapının yapıldığı bölgenin iklimi, kültürü, sosyal özellikleri ve ekonomisi mimari özellikleri etkilemiştir. Bu çalışmada Konya Kentinde Anadolu Selçuklu Dönemi’nde yapılmış olan Karatay Medresesi, İnce Minareli Medrese ve Sırçalı Medreselerinin mimari durumlarının tespiti ve kente katkıları analiz edilmiştir. Belirlenen yöntem ile kentsel kalite, iç mekân ve cephe değişim durumları incelenmiştir. Asıl amaç seçilen medreselerin özgünlüklerinin ve kente katkılarının tespitini sağlamaktır.Değerlendirme sonuçlarına göre seçilen üç medresenin kentsel kalite, iç mekân ve dış cephe analizlerinde elde edilen sonuçlara göre A,B ve C grupları oluşturulmuştur. Analiz sonucunda özgünlüğünü en çok koruyan ve mimari değerleri fazla olan medreseler A grubunda yer almıştır. Özgünlüğünü en az koruyan ve mimari değerleri az olan medreseler ise C grubunda yer almaktadır. Bu sınıflamada kentsel kalite, iç mekân ve cephe karakteri önemli yere sahiptir.Sonuç olarak günümüzde medreseler farklı kullanım olanakları ile işlevsel olarak canlılıklarını sürdürmektedirler. Medreselerin günümüzde etkin olarak kullanılması veya ziyaretçilerin ilgisini çekmesi özgünlüklerinin korunması ve iyi çevre düzenlemelerinin yapılması ile orantılı bir seyir izlemektedir.