آینده‌پژوهی توسعه درون‌زا مناطق پرتراکم شهری با رویکرد زیست‌پذیری (مطالعه موردی: مناطق 19 و 20 شهرداری تهران) - محمدحسن صدیقی; محمد مسعود; بهاره تدین (پدافند غیرعامل)
یکی از رویکردهایی که بر مبنای مفهوم پدافند غیر عامل، موجب توسعه پایدارتر شهرها و تداوم سکونت در آنها می‌شود، رویکرد زیست‌پذیری است. هدف از پژوهش کاربردی- توسعه‌ای حاضر، آینده‌پژوهی ارتقاء زیست‌پذیری در مناطق پرتراکم 19 و 20 شهر تهران است. در این راستا، ابتدا با مطالعات اسنادی، شاخص‌های موثر بر زیست‌پذیری محیطی استخراج و روایی آنان توسط کارشناسان شهرسازی، تایید گردید. سپس با دریافت نظرات تیم 24 نفره تیم کارشناسان دلفی که بر اساس تسلط نظری، تجربه عملی و آمادگی جهت همکاری انتخاب شدند و استفاده از نرم‌افزار میک‌مک، شاخص‌های کلیدی موثر بر زیست‌پذیری محیطی در مناطق پرتراکم شهری با استفاده از نرم‌افزار میک‌مک شناسایی شدند و پس از آن با بهره‌مندی از نرم‌افزار سناریوویزارد، و شناسایی سناریوهای زیست‌پذیری در مناطق پرتراکم 19 و 20 تهران، دو گروه سناریوی قوی به دست آمد. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که هشت شاخص طرح‌های توسعه شهری، اختلاط کاربری، بودجه مدیریت شهری، مشارکت مردم در تصمیمات شهری، تنوع فرصت‌های شغلی، هویت و حس تعلق به مکان، آلودگی هوا و کیفیت فضای سبز شهری، شاخص‌های کلیدی موثر بر زیست‌پذیری شهری در مناطق پرتراکم 19 و 20 شهر تهران هستند و در این راستا، سناریوهای گروه اول، بیانگر سناریویی کاملا مطلوب و گروه دوم بیانگر سناریوهایی بود که در وضعیتی نامطلوب قرار دارند. در مواجهه با سناریوی اول، رویکردی تهاجمی و عمدتاً زیرساختی و کالبدی جهت ارتقاء زیست‌پذیری محیطی مد نظر قرار می‌گیرد، حال آنکه در مواجهه با سناریوی دوم، رویکردی تدافعی و عمدتا کارکردی و فعالیتی اتخاذ می‌گردد تا وضعیت زیست‌پذیری محیطی بیش از پیش کاهش نیابد.