KLASİK DÖNEM ZEYDÎLERİNİN ASHÂB-I HADİS HAKKINDAKİ NİTELEMELERİ: HAŞVİYYE - Kadir Demirci (İslami İlimler Dergisi)
Bu makalede hicrî III. asırda yaşamış üç zeydî alimin ashâb-ı hadis hakkındaki nitelemeleri ele alınmıştır. Amaç hadisçilerle olan tartışmaların Mutezile ile sınırlı olmadığını ve bu tartışmaların sadece Allah’ın sıfatları gibi birkaç itikâdî konuları içermediğini göstermektir. Klasik dönem zeydî alimler ashâb-ı hadisi haşviyye, avam, ilim ve temyiz kabiliyeti olmayan ve aynı zamanda bidat, garip, tuhaf, faydasız şeyler rivayet eden kişiler olarak nitelendirmişlerdir. Zeydî alimler çoğunlukla bu nitelemeleri kendilerine sorulan hadislere verdikleri cevaplar esnasında yapmışlardır. Sıhhati sorulan söz konusu hadisler sünnî hadis eserlerinde rivayet edilen hadislerdir. Dolayısıyla bu hadisleri rivayet eden kütüb-ü tis’a müellifleri söz konusu nitelemelerin dolaylı da olsa muhatabı olmuşlardır. Bu nitelemelerin ana nedeni olarak ashâb-ı hadisin dînî metinleri anlama ve anlamlandırma problemi olduğunu söyleyebiliriz. Kendi kültürümüzle yüzleşmemiz anlamı taşıyan bu çalışma daha sağlıklı bir hadis anlayışının yaygınlaşmasına katkı sağlayacaktır.