منطق درونی نظریه امام خمینی (ع) درباره رابطه اخلاق و سیاست - روح الله کاظمی; احمد آذین; حمیدرضا حقیقت (Islām va ̒ulūm-i ijtimā̒ī)
بحث پیرامون مسئله اخلاق و سیاست و رابطه آن از دیرباز موردتوجه بوده است؛ به‌گونه‌ای‌که دراینباره اشتراک و اختلاف‌نظر و حتی تضاد و تباین آراء نیز وجود داشته است. هدف این مقاله، بررسی دیدگاه امام‌خمینیe به‌عنوان سیاستمدار، فقیه، فیلسوف و عارفِ عصر حاضر، درباره رابطه اخلاق و سیاست است و مسئله این است که منطق درونی نظریه امام درباره این رابطه چیست؟ ازاین‌رو، پژوهش حاضر با تمرکز مطالعاتی بر اندیشه امام‌خمینیe، با انجام یک تحقیق توصیفی−تحلیلی به روش کتابخانه‌ای، منطق درونی نظریات ایشان را با مدل تحلیلی توماس اسپریگنز بررسی کرده است.طبق یافته‌های این پژوهش، محور اصلی منطق درونی دیدگاه‌های امام‌خمینیe درباره اخلاق و سیاست و نسبت بین این دو، جهان‌بینی اسلامی ایشان است و شالوده اصلی جهان‌بینی امام، اصول دین اسلام (به‌ویژه اصل توحید) است. امام‌خمینیe اخلاق و سیاست را یک ارزش متعالی و عبادت می‌داند که باعث تعالی و سعادت انسان و مقدمه رسیدن او به هدف نهایی خلقت هستند. در جهان‌بینی امام، رسیدن به حقیقت توحید و یکتاپرستی، غایت اصلی خلقت و علت سعادت بشر تعریف شده و این همان هدف و وظیفه اخلاق و سیاست است. درنتیجه، رابطه بین اخلاق و سیاست رابطه‌ای مطلق، ضروری و یگانگی است. براساس بررسی دیدگاه‌های امام‌خمینیe در قالب مدل تحلیلی اسپریگنز، امام راه‌حل بحران‌های موجود را ایجاد یگانگی بین اخلاق و سیاست و در یک‌کلام، حکومتِ اسلام بر همه جوانب زندگی بشر در جهان می‌داند.