OSMANLI KIBRISI’NDA MÜSLİM-GAYRİMÜSLİM İLİŞKİLERİ (17. ve 18. YY.) - Ümit Güler (İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi)
Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapmışolan Kıbrıs adası, içinde barındırdığı farklı etnik ve dinî unsurlarla varolagelmiştir. 1571 ve 1878 yılları arasında Osmanlı hâkimiyetindeki Müslümanlarve adada çoğunluğu oluşturan gayrimüslimler, 300 yılı aşkın bir süre beraberyaşamış; ticaret başta olmak üzere hayatın tabii seyri içerisinde birçok farklısahada birbirleriyle temas halinde olmuşlardır. Osmanlı döneminde her ne kadar gayrimüslimlerbelli oranda hukukî özerkliğe sahip olsa da, Müslümanlar ve gayrimüslimlerarasında meydana gelen hukukî meseleleri çözüme bağlamada şerʻî mahkemeleryegâne müracaat mercii olmuştur. Bu mahkemelerde tutulan kadı sicilleri,Osmanlı döneminde itinayla muhafaza edilmiş olup bugün tarih içerisinde meydanagelen Müslim-gayrimüslim ilişkilerinin gözlemlenebileceği en zengin vegüvenilir kaynakları oluşturmaktadır. Konunun zikredilen bu öneminden hareketle17. ve 18. yüzyıl Kıbrıs kadı sicillerine yansıyan Müslim-gayrimüslimilişkileri şahıs, aile, miras, eşya ve borçlar hukuku çerçevesinde incelemeyetabi tutulmuştur. Zira her iki ahali arasında meydana gelen ilişkilerin kahirekseriyeti bu alanlarda meydana gelmiştir. Araştırmada Osmanlı Kıbrısı’ndaki Müslim-gayrimüslimilişkilerinin aynı dönemde Anadolu’daki ilişkilerden genel olarak daha yoğunolduğu ortaya çıkmakla beraber her iki ahali arasındaki münasebetlerin oldukçakuvvetli ve pozitif nitelikte olduğu da gözlenmiştir.