HIV/AIDS Hastalığı ile Yaşam: Öz Yönetim ve Psikososyal Uyum - Canan Güngör; Ülkü Polat; Sümeyye Başoğlu (Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi)
HIV/AIDS hastalığı; yaşam kalitesini olumsuz etkileyen ve epidemik özellik gösteren küresel bir halk sağlık sorunudur. Progresif (ilerleyici) ve kronik seyirli olan HIV/AIDS hastalığı fiziksel, psikososyal ve ekonomik açıdan bireyin ve ailesinin yaşamını olumsuz etkilemektedir. Özellikle hastaların yaşadığı damgalanma ve ayrımcılık korkusu psikolojik ve sosyal uyum sorunlarına neden olabilmektedir. Yapılan çalışmalarda, bu sorunların azaltılmasında hastaların öz yönetim becerilerinin geliştirilmesine yönelik destek programlarının yararlı olduğu gösterilmiştir. HIV/AIDS hastalarında, tedavi ve bakım yönetiminin başarısı, bireyin öz yönetim ve öz bakımının yeterli olması ile mümkün olabilmektedir. HIV/AIDS’li bireylerde öz yönetimi gerektiren başlıca sorunlar arasında; diyet ve egzersize yönelik bilgi eksikliği, hastalık ve tedaviye uyumsuzluk, damgalanma, anksiyete ve depresyon sorunları yaşama, özgüvende azalma, sosyal ilişkilerde değişim ve yaşam kalitesinde düşme yer almaktadır. Kronik hastalıklarda, öz yönetim bakımın önemli bir bileşenidir. Bu nedenle sağlık profesyonellerinden özellikle hemşireler tarafından HIV/AIDS’li bireylere öz yönetim desteğinin sağlanması çok önemlidir. Bu derlemede; HIV/AIDS hastalığının epidemiyolojisi, bulaşma yolları, klinik belirtileri ve tanı ve tedavisi ile ilgili bilgilere ve ilgili araştırmalar ışığında hastaların hastalığa psikososyal uyumlarını etkileyen faktörlere ve uyumu artırmada öz yönetim desteği ve hemşirenin rollerine yer verilmiştir.