Kazâ Kelimesinin Semantik Tahlili ve "… Hz. Peygamber Döneminde Hayız Olduğumuzda Orucu Kazâ Etmekle Emredilirdik. Namazı Kazâ Etmekle Emredilmezdik" Hadisinin Değerlendirilmesi - Mehmet Çetin (İslami İlimler Dergisi)
Bu makalede öncelikle, cumhuru ulemâ tarafından “… Hz. Peygamber döneminde hayız olduğumuzda orucu kazâ etmekle emredilirdik. Namazı kazâ etmekle emredilmezdik” şeklinde anlaşılan meşhûr Muâze Hadisi’nde de geçen kazâ kelimesinin semantik tahlili yapılacaktır. Kazâ kelimesinin semantik tahlîli yapılırken, bulguları tespit, inceleme ve tartışma yöntemi kullanılacaktır. Bu çerçevede kazâ kelimesinin cahiliye döneminde, Kur’ân-ı Kerîm’de ve hadislerde kullanıldığı anlamlar tespit edilmeye çalışılacaktır. Daha sonra, içinde kazâ kelimesinin de geçtiği Muâze Hadisi’nin, selef âlimleri tarafından nasıl anlaşıldığı araştırılacak, hadisin doğru anlaşılmasına katkı sağlayacak âyet ve hadislerin izi sürülecektir. Hadis bağlamında kazâ, hayız, eza gibi kavramların İslam âlimleri tarafından hangi anlamda kullanıldığı ve nasıl anlaşıldığı araştırılacaktır. Muâze Hadisi’ndeki Hz. Âişe’nin (r.anhâ) sözünün “… Hz. Peygamber döneminde hayız olduğumuzda orucu kazâ etmekle emredilirdik; namazı kazâ etmekle emredilmezdik” olarak değil de “…Hayız olduğumuzda orucu tutmakla (eda) emredilir, namazı kılmakla emredilmezdik” şeklinde anlaşılması gerektiği iddiası incelenecektir. Bu iddiânın kabulü veya reddi durumunda Müslüman bayanların, hayızlıyken oruç tutup tutamayacakları, namaz kılıp kılamayacakları; oruç tutamayacak ve namaz kılamayacaklarsa kazâ edip etmeyecekleri konusu ele alınacaktır.