مستندسازی فرآیند تولید گندم در گرگان - بنیامین ترابی; افشین سلطانی; سراله گالشی; ابراهیم زینلی (Pizhūhish/hā-yi tulīd-i giyāhī)
مستندسازی فرآیند تولید در کشاورزی شامل تهیه کلیه اطلاعات و فعالیت‏هایی است که سیر تولید یک محصول از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت را نشان می‏دهد. بدین منظور در تحقیق حاضر کلیه عملیات‏های مدیریتی انجام شده از مرحله تهیه بستر بذر تا برداشت محصول گندم در مزارع مورد مطالعه در گرگان در سال‏های 1386 و 1387 از طریق مطالعات میدانی ثبت شدند. در این بررسی‏ها شیوه انجام هر عملیات مدیریتی در مزارع در هریک از مراحل تهیه بستر بذر، کاشت، داشت و برداشت و همچنین نسبتی از کشاورزان که از شیوه‏های مختلف هر یک از این عملیات مدیریتی استفاده کرده بودند از طریق توزیع فراوانی مطلق و تجمعی مشخص شدند. نتایج نشان داد به¬طور مرسوم مزراع گندم بین 15 تا 26 آذر کشت شدند. میزان بذر مصرفی بسته به کیفیت تهیه بستر بذر و نوع وسیله کاشت بین 140 تا 250 کیلوگرم در هکتار متغیر بود. بیشتر کشاورزان برای تامین نیاز کودی از کودهای اوره، سوپرفسفات تریپل و سولفات پتاسیم استفاده کردند. کشاورزان کود اوره را اغلب در مرحله ساقه رفتن و به¬طور متوسط به میزان 93 کیلوگرم در هکتار مصرف کردند. در سال اول مطالعه به دلیل کمبود بارندگی آبیاری در دو مرحله (گلدهی و اوایل پرشدن دانه) ولی در سال دوم در یک مرحله (گلدهی) انجام شد. بسته به شرایط جوی حاکم بر منطقه معمولا تاریخ برداشت در مزارع مورد مطالعه بین 18 تا 25 خردادماه صورت گرفت. با توجه به تنوع عملیات مدیریتی در مزارع میزان عملکرد بین 5/2 تا 3/6 تن در هکتار متغیر بود.