بررسی تأثیر امواج گرمایی بر جزایر حرارتی کلانشهر تبریز - رقیه ملکی مرشت; بهروز سبحانی; مسعود مرادی (جغرافیا و مخاطرات محیطی)
امواج گرمایی از فرینهای آب و هوایی آسیبزا بر انسان و محیط‌زیست است. هدف از پژوهش حاضر، بررسی تأثیر امواج گرمایی بر جزایر حرارتی کلانشهر تبریز طی سالهای 2018-2003 بود. بدین منظور دادههای حداکثر دمای ایستگاه سینوپتیک تبریز از سازمان هواشناسی اخذ و روزهایی توأم با موج گرمایی با کمک شاخص فومیاکی و در محیط نرم‌افزار متلب تعیین شدند. جهت بررسی تأثیر امواج گرمایی بر تشدید جزایر حرارتی، امواج گرمایی در ماههای گرم و سرد سال انتخاب و جزایر حرارتی برای آن روزها و یک روز بدون موج گرمایی با کمترین دمای حداکثر قبل از هر موج گرمایی در روز هنگام و شب هنگام به کمک دادههای دمای سطح زمین سنجندۀ مودیس آکوا محاسبه شد. طبق نتایج، طی دورۀ موردمطالعه حداکثر تداوم امواج گرمایی 4 روزه و لذا کوتاه‌مدت بوده است. بیشترین فراوانی سالانه و ماهانۀ امواج گرمایی به ترتیب در سال 2010 و در ماههای آوریل، ژوئن و دسامبر بوده و روند امواج گرمایی در دورۀ موردمطالعه کاهش جزئی غیرمعنادار داشته است. براساس نتایج، هم در ماههای گرم و هم در ماههای سرد اغلب در هر دو شرایط وجود و عدم موج گرمایی، در روز جزیرۀ سرمایی و در شب جزیرۀ گرمایی در مرکز شهر وجود داشته که با وقوع موج گرما در مقایسه با روزهای عادی بر شدت جزیرۀ سرمایی روزانه و جزیرۀ گرمایی شبانه افزوده شده است که این وضعیت در ماههای گرم محسوستر از ماههای سرد بود. همچنین طبق یافتهها، تداوم امواج گرمایی نقش چندانی در تشدید جزایر حرارتی نداشته است.