Batalyevsî’de sudur tasavvuru - Cahid Şenel (İslami İlimler Dergisi)
Tanrı-âlem ilişkisini açıklamak üzere felsefe tarihinde farklı görüşler öne sürülse de klasik dönemde öne çıkan en önemli varsayım sudûr teorisi olmuştur. İslâm felsefesinin olgunluk dönemi olarak kabul gören İbn Sînâ sonrası dönemde ismine az rastlanan bir düşünür olan Batalyevsî üzerinde daha çok Fârâbî ve İhvân-ı Safâ’nın etkisi görülmektedir. Batalyevsî’nin el-Hadâik adlı felsefî eseri ile, Yeni Eflâtuncu sudûr tasavvurunun Endülüs’te yayılmasını sağladığı görülmektedir. Böylece özellikle de negatif teoloji, sudûr, İlk Sebep ismiyle önce çıkan bir Tanrı algısı gibi meselelerde XII. yüzyıl sonrası yahudi din felsefesine ciddi tesirinin olduğu anlaşılmaktadır. Bu makale İslâm felsefesinin klasik dönem sonrası Endülüs’te ortaya çıkan ve çağdaş dönemde ihmal edilen bir ismi olan Batalyevsî’yi ve onun el-Hadâik adlı felsefî eserindeki sudûr telakkisini klasik dönem İslâm filozoflarının düşünceleriyle mukayeseli bir şekilde ele almayı hedeflemektedir.