تأملی بر دستاوردهای علمی و جهت‌گیری‌های پژوهشی استادان مدیریت آموزشی ایران - حمیده لطفی; رضوان حسین قلی زاده (مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی)
هدف: هدف اصلی این نوشتار، تأملی بر دستاوردهای علمی استادان مدیریت آموزشی در دانشگاه‌های دولتی ایران با تأکید بر شناخت جهت‌گیری‌های پژوهشی آنان می‌باشد.مواد و روش‌ها: برای دستیابی به این هدف از روش پژوهش اسنادی از نوع مرور نظام‌مند به‌منظور بازخوانی پژوهش‌های انجام شده توسط استادان مدیریت آموزشی بهره گرفته شد. پس از مراجعه به صفحه شخصی حدود 170 عضو هیئت علمی وابسته به گروه‌های دارای رشته مدیریت آموزشی از جمله گروه علوم تربیتی، و پایش نمونه براساس روش نمونه‌گیری هدفمند (با ملاک‌های دارا بودن مدرک دکتری مدیریت آموزشی، برنامه‌ریزی آموزشی، مدیریت آموزش عالی، آموزش و پرورش)، سرانجام 2440 مقاله علمی پژوهشی انتشار یافته توسط 76 نفر از استادان مدیریت آموزشی مورد تحلیل قرار گرفت. داده‌های به دست آمده برحسب توزیع سالانه فراوانی مقالات علمی-پژوهشی منتشر شده طی سال‌های 1366 تا 1397، سهم مشارکت استادان به‌عنوان «نویسنده مسئول» یا «همکار»، سهم مقالات انتشار یافته در سطح ملی و بین‌المللی، رویکرد روش‌شناختی (کمی، کیفی و آمیخته) مقالات منتشر شده و در نهایت جهت‌گیری موضوعی مقالات منتشر شده در حیطه‌های موضوعی مختلف و سطوح مدیریت آموزش عمومی، آموزش عالی و آموزش سازمانی با روش کدگذاری باز و محوری مورد تحلیل قرار گرفتند. به‌منظور تأمین اعتبار نتایج نیز از تکنیک‌های توصیف حداکثری، خودبازبینی محقق، بازبینی توسط همکار (متخصص) و حسابرسی پژوهشی استفاده شد.بحث و نتیجه‌گیری: یافته‌ها حاکی از شتاب یک باره و افزایش شمار انتشار مقالات طی ده سال اخیر به‌ویژه بین سال‌های 92 تا 96 می‌باشد که یکی از دلایل اصلی آن را می‌توان به رشد قابل توجه دوره‌های تحصیلات تکمیلی و بازنگری در آیین‌نامه ارتقای اعضای هیئت علمی دانشگاه‌ها با تأکید بر افزایش تولیدات علمی نسبت داد. علاوه براین، نتایج نشان داد در حدود 60 درصد مقالات پژوهشی، استادان مدیریت آموزشی نقش نویسنده مسئول را داشته و جهت‌گیری موضوعی استادان به مدیریت آموزشی بیشتر معطوف به سطح آموزش عالی با 46 درصد و پس از آن به آموزش عمومی (آموزش و پرورش) با 33 و آموزش سازمانی با 18 بوده است. مقایسه سهم استادان مدیریت آموزشی در انتشار مقالات در مجلات داخلی و خارجی حاکی از مشارکت بسیار پایین استادان مدیریت آموزشی در سطح بین‌المللی (13 درصد) به‌ویژه در مجلات معتبر در مقایسه با مجلات داخلی (87 درصد) قابل ملاحظه می‌باشد. ضمن اینکه، گرایش بیشتر به استفاده از رویکردهای کمی به‌ویژه روش‌های پژوهش همبستگی و پیمایشی (74 درصد) کیفیت مقالات منتشر شده را دور از انگاره تولید دانش فعال تحت تأثیر قرار داده است.