Rewizje historii Polski a „miękka awangarda” filmowa lat sześćdziesiątych - Ewa Mazierska (Kwartalnik Filmowy)
Punktem wyjścia tekstu Mazierskiej jest określenie granic definicyjnych terminu „awangarda”. Autorka przywołuje dwie główne interpretacje tego pojęcia: szerszą (jako działanie artystyczne, które przesuwa granice tego, co uchodzi za normę w danej dziedzinie sztuki) oraz węższą (jako pomniejszy styl artystyczny rozwijający się równolegle, lecz w sposób polemiczny, w stosunku do stylów głównych). Na tle takiego właśnie rozgraniczenia „awangard” prezentuje następnie trzy polskie filmy (Salto /1965/ Tadeusza Konwickiego, Barierę /1966/ Jerzego Skolimowskiego i Molo /1969/ Wojciecha Solarza). Przynależność tych filmów do nurtu awangardowego może budzić wątpliwości, dlatego Mazierska opatruje je etykietką „miękkiej awangardy”. Filmy te pod względem formalnym noszą wiele znamion stylu awangardowego, takich jak zniesienie rozróżnienia między rzeczywistością a nierzeczywistością, niespójność narracyjna i rozdzielenie warstw konstytuujących film. Z punktu widzenia dziejów kina polskiego można je zatem uznać za śmiałe eksperymenty w zakresie narracji filmowej. Zastosowanie w tych filmach swoistego na wpół awangardowego stylu nie było celem samym w sobie, ale służyło opowiedzeniu o ludziach, którzy czują się zniewoleni przez otaczające ich opowieści, a także podjęciu sporu o historię i tożsamość polską.