İBN SÎNÂ’NIN VE DOMİNİCUS GUNDİSSALİNUS’NIN ZORUNLU VE MÜMKÜN VARLIK MUKAYESELERİ - Hüseyin Yücel (Felsefe Dünyası)
İlk dönem tercüme hareketi sayesinde Antik Yunan felsefesi ile tanışan İslam dünyası,kendi felsefesini inşa etmiş ve felsefe literatürüne orijinal birçok eser kazandırmıştır. Sahipolduğu birikim ve Antik Yunan felsefesinden emanet aldığı eserler İspanya’daki tercümeokulları sayesinde Batı dünyasına aktarılmıştır. Araştırmamızın konusu Toledo TercümeOkulul’nun önemli temsilcilerinden olan Dominicus Gundissalinus’un De processione mundieserindeki İbn Sînâ’nın felsefesinden ve eserlerinden etkilenerek oluşturduğu metinlerintespit edilmesidir. Bu amaç doğrultusunda her iki filozofun eserlerindeki zorunlu ve mümkünvarlık mukayeselerinin yapılması hedeflendmiştir. Gundissalinus’un tercüme faaliyetlerindekirolü, tercüme ettiği eserler, kendisinin yazdığı eserler hakkında verilen bilgilerve De processione mundi eserinin özellikle İbn Sînâ’nın izlerini taşıdığı zorunlu ve mümkünvarlık tanımlamaları araştırmamızın kapsamı dahilindedir. Eserin doğrudan İbn Sînâ’nınyapmış olduğu bu ayrımın incelenmediği bölümleri araştırmamızın kapsamı dışında tutulmuştur.Batı’nın filozoflarının tercüme edilen eserlerden hangi ölçüde etkilendiğinin tespitedilebilmesi, İslam filozoflarının bu literatürün şekillenmesindeki ve gelişmesindeki etkisinigöstermesi bakımından önemlidir. Eserlerin ilk muhatapları olan mütercimlerin kendiyazdıkları felsefî eserlerde bu durumun tespiti konunun önemini bir kat daha arttırmaktadır.Amacımız, Gundissalinus’un De processione mundi eserini oluştururken İbn Sînâ’nıneserlerinden ne derecede yararlandığını ortaya çıkarmaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmamızıntemel yöntemi karşılaştırmalı eser tahlili olarak belirlenmiştir.