Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı

İctihâd meseleleri İslâm Hukuku’nun önemli konuları arasında yer almaktadır. Naṣṣı yorumlama anlamındaki beyânî ictihâd’ı ve naṣṣla belirlenmemiş yeni bir hâdisenin hükmüne ulaşma anlamındaki kıyâsî ictihâd göz önüne alındığında, müçtehidin ictihâd faaliyetinde etkin bir şek...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Davut Eşit
Format: Article
Language:Arabic
Published: Motif Yayıncılık 2018-12-01
Series:Dini Araştırmalar
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.15745/da.472548
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545318679707648
author Davut Eşit
author_facet Davut Eşit
author_sort Davut Eşit
collection DOAJ
description İctihâd meseleleri İslâm Hukuku’nun önemli konuları arasında yer almaktadır. Naṣṣı yorumlama anlamındaki beyânî ictihâd’ı ve naṣṣla belirlenmemiş yeni bir hâdisenin hükmüne ulaşma anlamındaki kıyâsî ictihâd göz önüne alındığında, müçtehidin ictihâd faaliyetinde etkin bir şekilde yer aldığını söylemek mümkündür. Bundan dolayı ictihâd meseleleri erken dönemden itibaren fıkıh usûlü ilminde tartışılmıştır. Şâfi‘î’nin,günümüze ulaşan eserlerinde ictihâd meselelerine yer vermesi, erken dönemde ictihâd tartışmalarına ilişkin zengin bir birikimin oluştuğunu göstermektedir. Şâfi‘î’den sonra da ictihâd meseleleri usûlcüler tarafından tartışılagelmiştir. Günümüze ulaşan Şâfi‘î fıkıh usûlü eserleri arasında ictihâd meselelerini derli-toplu, sistematik ve ayrıntılı olarak ele alan ilk eser, Mâverdî’nin el-Ḥâvi’l-Kebîr adlı eseridir. Mâverdî bu eserinde, ictihâd’ın tanımı, çeşitleri, Kıyâsla ilişkisi, müçtehidin nitelikleri ve ictihâd’ta iṣâbet ve ḫaṭâ’ meselesi, ictihâd’ın hükmü başta olmak üzere birçok usûlî meseleyi tartışmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Mâverdî’nin el-Ḥâvi’l-Kebîr’deki ictihâd tartışmalarını tespit etmek, aynı zamanda klasik dönemdeki ictihâd tartışmalarının çerçevesini ve seyrini belirmede yardımcı olacağı muhakkaktır.
format Article
id doaj-art-e2fe115d9ba14044adb23d27be4d4a0a
institution Kabale University
issn 1301-966X
language Arabic
publishDate 2018-12-01
publisher Motif Yayıncılık
record_format Article
series Dini Araştırmalar
spelling doaj-art-e2fe115d9ba14044adb23d27be4d4a0a2025-01-12T07:50:32ZaraMotif YayıncılıkDini Araştırmalar1301-966X2018-12-012154 (15-12-2018)92610.15745/da.472548 Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı Davut Eşit0https://orcid.org/0000-0003-1366-4650HAKKARİ ÜNİVERSİTESİ İLAHİYAT FAKÜLTESİ İctihâd meseleleri İslâm Hukuku’nun önemli konuları arasında yer almaktadır. Naṣṣı yorumlama anlamındaki beyânî ictihâd’ı ve naṣṣla belirlenmemiş yeni bir hâdisenin hükmüne ulaşma anlamındaki kıyâsî ictihâd göz önüne alındığında, müçtehidin ictihâd faaliyetinde etkin bir şekilde yer aldığını söylemek mümkündür. Bundan dolayı ictihâd meseleleri erken dönemden itibaren fıkıh usûlü ilminde tartışılmıştır. Şâfi‘î’nin,günümüze ulaşan eserlerinde ictihâd meselelerine yer vermesi, erken dönemde ictihâd tartışmalarına ilişkin zengin bir birikimin oluştuğunu göstermektedir. Şâfi‘î’den sonra da ictihâd meseleleri usûlcüler tarafından tartışılagelmiştir. Günümüze ulaşan Şâfi‘î fıkıh usûlü eserleri arasında ictihâd meselelerini derli-toplu, sistematik ve ayrıntılı olarak ele alan ilk eser, Mâverdî’nin el-Ḥâvi’l-Kebîr adlı eseridir. Mâverdî bu eserinde, ictihâd’ın tanımı, çeşitleri, Kıyâsla ilişkisi, müçtehidin nitelikleri ve ictihâd’ta iṣâbet ve ḫaṭâ’ meselesi, ictihâd’ın hükmü başta olmak üzere birçok usûlî meseleyi tartışmaktadır. Bu açıdan bakıldığında Mâverdî’nin el-Ḥâvi’l-Kebîr’deki ictihâd tartışmalarını tespit etmek, aynı zamanda klasik dönemdeki ictihâd tartışmalarının çerçevesini ve seyrini belirmede yardımcı olacağı muhakkaktır.https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.15745/da.472548
spellingShingle Davut Eşit
Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı
Dini Araştırmalar
title Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı
title_full Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı
title_fullStr Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı
title_full_unstemmed Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı
title_short Mâverdî’nin İctihâd Anlayışı
title_sort maverdi nin ictihad anlayisi
url https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.15745/da.472548
work_keys_str_mv AT davutesit maverdininictihadanlayısı