KEYNESYEN TEORİ’YE BİR TEPKİ: ARZ YANLI İKTİSAT - Seyhun Doğan (Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi)
Arz Yanlı İktisat, Keynesyen Teori’ye bir tepki olarak 1970’li yıllarda doğmuştur. Arz Yanlı İktisat uygulamaları, 1980’lerde ABD Başkanı R. Reagan ve İngiltere Başbakanı M. Thatcher tarafından ön plana çıkartılmıştır. Özellikle ABD’de büyük ilgi gören Arz Yanlı İktisat, Başkan Reagan’ın seçim programına temel oluşturmuştur. Bu nedenle arz yanlı politikalara, “Reaganomics” ve “Thatcherism” adı da verilmiştir. Ekonominin verimlilik kapasitesi üzerinde etkili olan unsurları inceleyen ve temel amacı, hızlı büyüme ile düşük enflasyonu bir arada bulundurabilmek olan Arz Yanlı İktisat’ın temel ilkeleri, devletin özel sektör karşısında arka plana çekilmesi hedeflenerek oluşturulmuştur. Temel politika aracı “vergi oranları” olan Arz Yanlı İktisat, verimliliğin artması ve sonuçta enflasyonun önlenmesinde, vergi indirimi ve teşviklerinin etkisini vurgulamıştır. Bu kapsamda, vergi oranları ile vergi gelirleri arasındaki ilişkiyi gösteren “Laffer eğrisi”, oldukça popüler olmuştur. Vergi indirimleriyle daha çok toplam vergi geliri elde edileceğini ileri süren Arz Yanlı İktisatçılar, ayrıca kamu harcamalarının azaltılmasını, para arzının daraltılmasını ve piyasaya yönelik müdahalelerin azaltılarak özel kesimde sermaye birikiminin sağlanmasını ileri sürmüşlerdir. Arz Yanlı İktisat, 1980’li yıllar boyunca ABD’de en önemli iktisadi akımlardan biri olmasına rağmen, Reagan’ın başkanlık görevinden ayrılmasıyla birlikte önemini büyük ölçüde kaybetmiş ve önemli eleştirilere uğramıştır.