Pamięć i przeszłość w Kronice polskiej Anonima tzw. Galla

Treść kroniki z zasady wyraża przedmiot oddanej kronikarzowi do dyspozycji i recypowanej przez niego pamięci (łac. memoria,-ae) i nie wymaga odwoływania się do niej. Mimo to piszący w języku łacińskim kronikarze czasami przywoływali na karty swyc...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Jarosław T. Jagiełło
Format: Article
Language:English
Published: Polish Academy of Arts and Sciences 2024-12-01
Series:Kultura Słowian
Online Access: https://ejournals.eu/czasopismo/kultura-slowian/artykul/pamiec-i-przeszlosc-w-kronice-polskiej-anonima-tzw-galla
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
Description
Summary:Treść kroniki z zasady wyraża przedmiot oddanej kronikarzowi do dyspozycji i recypowanej przez niego pamięci (łac. memoria,-ae) i nie wymaga odwoływania się do niej. Mimo to piszący w języku łacińskim kronikarze czasami przywoływali na karty swych dzieł wyrazy takie, jak np.: memoro,-are, memor,-oris, czy memoria,-ae. To niejako dodatkowe odwoływanie się do pamięci w tekście będącym sprawozdaniem właśnie z pamięci prowadzi do pytania o naturę posługiwania się przez dziejopisarza kategorią pamiętania. Anonim tzw. Gall w swoim tekście posłużył się wyrazami z rdzeniem memor- aż 49 razy.Analiza przedmiotów Gallowej memoriae prowadzi do odkrycia tendencji pisarskich istniejących w Cronica et gesta…, pomagając uchwycić przekonania historyczne kronikarza, wniknąć w świat jego wartości. Znajdująca się w tytule Kroniki zapowiedź, iż będzie ona poświęcona czynom władców Polaków (Polonorum) została tylko połowicznie spełniona. Osoby i zdarzenia historyczne mające być, zdaniem kronikarza, szczególnie digna memoriae niemal bez wyjątku współtworzą świat łaciński, naznaczony cesarskim uniwersalizmem. Kronikarz zapowiedział również pominięcie w relacji dziejów tych, których „błąd i idolatria splugawiły”, a więc zapewne także chrześcijan obrządku cyrylo-metodiańskiego.
ISSN:2451-4985
2543-9561