ILGIN SAHASI (KONYA) BİTÜMLÜ KİLTAŞI ÇÖKELİMİ HAVZASINDA PALEO-HİDROTERMAL ÇÖKELME KOŞULLARI, PALEO-HİDRODİNAMİK OLAYLAR VE PALEO-İKLİM İNCELEMELERİ - Fuat Erol; Kamal Ismayılzada; Ali Sarı; Elif Akıska (Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi)
Hidrotermal akışkan faaliyetleri kiltaşı ve şeyl gibi bitümlü sedimanter kayaçlardaki Mo, U, Cu, Ni ve Zn gibi iz elementlerin zenginleşmesinin yanı sıra organik maddenin korunma derecesini de önemli ölçüde etkiler. İncelenen örneklerinin Fe/Ti (ort: 126,34) ve (Fe+Mn)/Ti (ort: 126,79) oranları Ilgın paleo-göl havzasının hidrotermal bir sıvıdan etkilendiğini göstermektedir. Zr/Rb oranı çeşitli araştırmacılar tarafından, sedimanter havzalarda paleo-hidrodinamik kuvvetle ilişkili olarak su derinliğinin değişmesinin belirlenmesi amacıyla kullanmıştır. İncelenen örneklerinin Zr/Rb oranlarına göre; istifin tabanında “zayıf paleo-hidrodinamik bir kuvvet” (0,71) etkili olmuşken, üste doğru ise ardışıklı olarak “güçlü paleo-hidrodinamik (2,06-2,86) ile zayıf paleo-hidrodinamik kuvvetler (1,78-1,80) etkili olmuşlardır. Ilgın paleo-göl havzasının su derinliği 21,02 metre olup, bitümlü kiltaşı örnekleri “yarı derin bir gölde” çökelmişlerdir. Ilgın havzası bitümlü kayaç örneklerinin Bileşimsel Değişkenlik İndeksi” (ICVort= 14,31) değerlerine göre örnekler çok yüksek kil içeriğine sahip olup, enerjisi çok düşük su koşullarında çökelmişlerdir. İncelenen örneklerde, Sr/Cu (ort: 37,10), Rb/Sr (ort: 0,106), Th/U (ort: 0,34), Sr/Ba (ort:3,2), Fe/Mn (ort: 596,33) oranlarına ait paleo-iklim göstergelerine göre Ilgın paleo-göl havzasında oldukça sıcak ve kurak iklim etkili olmuştur.