Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu

Çeşitli itikadî fırkaların ortaya çıktığı hicrî II. asırda, akılcı dinî söylemin ilk temsilcilerinden biri sayılan Ebu Hanife’nin itikadî konularda söz söylemesi, sonraları İslâm düşüncesini savunmayı gaye edinen sünnî kelâm anlayışının temellerinin atılması anlamına gelmektedir. Nitekim onun görüşl...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Fikret Soyal
Format: Article
Language:English
Published: Yakın Doğu Üniversitesi 2020-12-01
Series:Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1302245
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545083744157696
author Fikret Soyal
author_facet Fikret Soyal
author_sort Fikret Soyal
collection DOAJ
description Çeşitli itikadî fırkaların ortaya çıktığı hicrî II. asırda, akılcı dinî söylemin ilk temsilcilerinden biri sayılan Ebu Hanife’nin itikadî konularda söz söylemesi, sonraları İslâm düşüncesini savunmayı gaye edinen sünnî kelâm anlayışının temellerinin atılması anlamına gelmektedir. Nitekim onun görüşlerinin tamamına yakını Matürîdîlik, bir kısmı da Eş’arîlik tarafından sürdürülmüştür. O, yaşadığı dönemde itikadî meselelere ilişkin farklı metodolojik yaklaşımıyla dikkat çekmiştir. Ebu Hanife’nin dinin aklen temellendirilmesi noktasında öne çıkan isimlerden olması ve bu kimliğini/duruşunu taassup olarak değerlendirilebilecek fikir ve görüşler karşısında da sürdürmesi, “ehl-i kıblenin tekfîri” meselesinde bir kez daha karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada mü’minleri kuşatıcı bir ilke olan “ehl-i kıblenin tekfîr edilmemesi” ilkesini ilk defa ortaya atan isim olarak onun konumu daha mutedil bir çizgide durmaktadır. İmân-Amel münasebeti tartışmaları bağlamında tekfîr meselesini ehl-i kıblenin tekfîri merkezinde incelemesi, araştırmacılar için onu ayrı bir konumda değerlendirmeyi zorunlu kılmaktadır. “Tekfîr konusu”na odaklanırken Ebu Hanife’den hareketle ehl-i kıblenin kimliğinin açıklanması ve bununla kimlerin kastedildiğinin ortaya çıkarılması makalenin temel amacını oluşturmaktadır.
format Article
id doaj-art-d77aa9f55864454a9bdf6445a072c33d
institution Kabale University
issn 2148-6026
language English
publishDate 2020-12-01
publisher Yakın Doğu Üniversitesi
record_format Article
series Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
spelling doaj-art-d77aa9f55864454a9bdf6445a072c33d2025-01-12T10:44:10ZengYakın Doğu ÜniversitesiYakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi2148-60262020-12-016225929610.32955/neu.ilaf.2020.6.2.01249Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik BoyutuFikret Soyal0https://orcid.org/0000-0001-5549-9791İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİÇeşitli itikadî fırkaların ortaya çıktığı hicrî II. asırda, akılcı dinî söylemin ilk temsilcilerinden biri sayılan Ebu Hanife’nin itikadî konularda söz söylemesi, sonraları İslâm düşüncesini savunmayı gaye edinen sünnî kelâm anlayışının temellerinin atılması anlamına gelmektedir. Nitekim onun görüşlerinin tamamına yakını Matürîdîlik, bir kısmı da Eş’arîlik tarafından sürdürülmüştür. O, yaşadığı dönemde itikadî meselelere ilişkin farklı metodolojik yaklaşımıyla dikkat çekmiştir. Ebu Hanife’nin dinin aklen temellendirilmesi noktasında öne çıkan isimlerden olması ve bu kimliğini/duruşunu taassup olarak değerlendirilebilecek fikir ve görüşler karşısında da sürdürmesi, “ehl-i kıblenin tekfîri” meselesinde bir kez daha karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada mü’minleri kuşatıcı bir ilke olan “ehl-i kıblenin tekfîr edilmemesi” ilkesini ilk defa ortaya atan isim olarak onun konumu daha mutedil bir çizgide durmaktadır. İmân-Amel münasebeti tartışmaları bağlamında tekfîr meselesini ehl-i kıblenin tekfîri merkezinde incelemesi, araştırmacılar için onu ayrı bir konumda değerlendirmeyi zorunlu kılmaktadır. “Tekfîr konusu”na odaklanırken Ebu Hanife’den hareketle ehl-i kıblenin kimliğinin açıklanması ve bununla kimlerin kastedildiğinin ortaya çıkarılması makalenin temel amacını oluşturmaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1302245tekfirebu hanifekelammürtekib-i kebîreehl-i kıblezarurât-ı diniyyekelammürtekib-i kebireehl-i qiblazarurat-ı diniyyetakfirabu hanifa
spellingShingle Fikret Soyal
Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu
Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
tekfir
ebu hanife
kelam
mürtekib-i kebîre
ehl-i kıble
zarurât-ı diniyye
kelam
mürtekib-i kebire
ehl-i qibla
zarurat-ı diniyye
takfir
abu hanifa
title Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu
title_full Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu
title_fullStr Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu
title_full_unstemmed Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu
title_short Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu
title_sort ebu hanife de tekfirin problematik boyutu
topic tekfir
ebu hanife
kelam
mürtekib-i kebîre
ehl-i kıble
zarurât-ı diniyye
kelam
mürtekib-i kebire
ehl-i qibla
zarurat-ı diniyye
takfir
abu hanifa
url https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1302245
work_keys_str_mv AT fikretsoyal ebuhanifedetekfirinproblematikboyutu