Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu
Çeşitli itikadî fırkaların ortaya çıktığı hicrî II. asırda, akılcı dinî söylemin ilk temsilcilerinden biri sayılan Ebu Hanife’nin itikadî konularda söz söylemesi, sonraları İslâm düşüncesini savunmayı gaye edinen sünnî kelâm anlayışının temellerinin atılması anlamına gelmektedir. Nitekim onun görüşl...
Saved in:
Main Author: | |
---|---|
Format: | Article |
Language: | English |
Published: |
Yakın Doğu Üniversitesi
2020-12-01
|
Series: | Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
Subjects: | |
Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1302245 |
Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
_version_ | 1841545083744157696 |
---|---|
author | Fikret Soyal |
author_facet | Fikret Soyal |
author_sort | Fikret Soyal |
collection | DOAJ |
description | Çeşitli itikadî fırkaların ortaya çıktığı hicrî II. asırda, akılcı dinî söylemin ilk temsilcilerinden biri sayılan Ebu Hanife’nin itikadî konularda söz söylemesi, sonraları İslâm düşüncesini savunmayı gaye edinen sünnî kelâm anlayışının temellerinin atılması anlamına gelmektedir. Nitekim onun görüşlerinin tamamına yakını Matürîdîlik, bir kısmı da Eş’arîlik tarafından sürdürülmüştür. O, yaşadığı dönemde itikadî meselelere ilişkin farklı metodolojik yaklaşımıyla dikkat çekmiştir. Ebu Hanife’nin dinin aklen temellendirilmesi noktasında öne çıkan isimlerden olması ve bu kimliğini/duruşunu taassup olarak değerlendirilebilecek fikir ve görüşler karşısında da sürdürmesi, “ehl-i kıblenin tekfîri” meselesinde bir kez daha karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada mü’minleri kuşatıcı bir ilke olan “ehl-i kıblenin tekfîr edilmemesi” ilkesini ilk defa ortaya atan isim olarak onun konumu daha mutedil bir çizgide durmaktadır. İmân-Amel münasebeti tartışmaları bağlamında tekfîr meselesini ehl-i kıblenin tekfîri merkezinde incelemesi, araştırmacılar için onu ayrı bir konumda değerlendirmeyi zorunlu kılmaktadır. “Tekfîr konusu”na odaklanırken Ebu Hanife’den hareketle ehl-i kıblenin kimliğinin açıklanması ve bununla kimlerin kastedildiğinin ortaya çıkarılması makalenin temel amacını oluşturmaktadır. |
format | Article |
id | doaj-art-d77aa9f55864454a9bdf6445a072c33d |
institution | Kabale University |
issn | 2148-6026 |
language | English |
publishDate | 2020-12-01 |
publisher | Yakın Doğu Üniversitesi |
record_format | Article |
series | Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
spelling | doaj-art-d77aa9f55864454a9bdf6445a072c33d2025-01-12T10:44:10ZengYakın Doğu ÜniversitesiYakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi2148-60262020-12-016225929610.32955/neu.ilaf.2020.6.2.01249Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik BoyutuFikret Soyal0https://orcid.org/0000-0001-5549-9791İSTANBUL ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİÇeşitli itikadî fırkaların ortaya çıktığı hicrî II. asırda, akılcı dinî söylemin ilk temsilcilerinden biri sayılan Ebu Hanife’nin itikadî konularda söz söylemesi, sonraları İslâm düşüncesini savunmayı gaye edinen sünnî kelâm anlayışının temellerinin atılması anlamına gelmektedir. Nitekim onun görüşlerinin tamamına yakını Matürîdîlik, bir kısmı da Eş’arîlik tarafından sürdürülmüştür. O, yaşadığı dönemde itikadî meselelere ilişkin farklı metodolojik yaklaşımıyla dikkat çekmiştir. Ebu Hanife’nin dinin aklen temellendirilmesi noktasında öne çıkan isimlerden olması ve bu kimliğini/duruşunu taassup olarak değerlendirilebilecek fikir ve görüşler karşısında da sürdürmesi, “ehl-i kıblenin tekfîri” meselesinde bir kez daha karşımıza çıkmaktadır. Bu noktada mü’minleri kuşatıcı bir ilke olan “ehl-i kıblenin tekfîr edilmemesi” ilkesini ilk defa ortaya atan isim olarak onun konumu daha mutedil bir çizgide durmaktadır. İmân-Amel münasebeti tartışmaları bağlamında tekfîr meselesini ehl-i kıblenin tekfîri merkezinde incelemesi, araştırmacılar için onu ayrı bir konumda değerlendirmeyi zorunlu kılmaktadır. “Tekfîr konusu”na odaklanırken Ebu Hanife’den hareketle ehl-i kıblenin kimliğinin açıklanması ve bununla kimlerin kastedildiğinin ortaya çıkarılması makalenin temel amacını oluşturmaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1302245tekfirebu hanifekelammürtekib-i kebîreehl-i kıblezarurât-ı diniyyekelammürtekib-i kebireehl-i qiblazarurat-ı diniyyetakfirabu hanifa |
spellingShingle | Fikret Soyal Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu Yakın Doğu Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi tekfir ebu hanife kelam mürtekib-i kebîre ehl-i kıble zarurât-ı diniyye kelam mürtekib-i kebire ehl-i qibla zarurat-ı diniyye takfir abu hanifa |
title | Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu |
title_full | Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu |
title_fullStr | Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu |
title_full_unstemmed | Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu |
title_short | Ebu Hanife’de Tekfirin Problematik Boyutu |
title_sort | ebu hanife de tekfirin problematik boyutu |
topic | tekfir ebu hanife kelam mürtekib-i kebîre ehl-i kıble zarurât-ı diniyye kelam mürtekib-i kebire ehl-i qibla zarurat-ı diniyye takfir abu hanifa |
url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/1302245 |
work_keys_str_mv | AT fikretsoyal ebuhanifedetekfirinproblematikboyutu |