Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler

Bu çalışmada; Mu’tezile mezhebinin i’câz algısı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bakımdan öncelikle hicri ikinci yüzyılda yaşayan Mu’tezilî âlimlerin i’câz ile ilgili çalışmalarına değinilmiştir. Bu dönemde yaşayan Mu’tezilî âlimlerinin eserleri genel olarak günümüze ulaşmadı...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Mehmet Mesut Kaplan
Format: Article
Language:Arabic
Published: Kadim Akademi Derneği 2024-12-01
Series:Kadim Akademi SBD
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.55805/kadimsbd.1584196
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545155397550080
author Mehmet Mesut Kaplan
author_facet Mehmet Mesut Kaplan
author_sort Mehmet Mesut Kaplan
collection DOAJ
description Bu çalışmada; Mu’tezile mezhebinin i’câz algısı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bakımdan öncelikle hicri ikinci yüzyılda yaşayan Mu’tezilî âlimlerin i’câz ile ilgili çalışmalarına değinilmiştir. Bu dönemde yaşayan Mu’tezilî âlimlerinin eserleri genel olarak günümüze ulaşmadığı için daha çok üçüncü ve dördüncü yüzyılda yaşayan Mu’tezilî âlimlerinin çalışmalarına ağırlık verilmiştir. Ayrıca i’câz konusunun daha iyi bir şekilde anlaşılabilmesi için öncelikle i’câz ve mûcize kavramları ifade edilmiş ve bu iki kavram arasındaki ilişki, ayetler esas alınarak izah edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, i’câz ilminin doğuşuna sebep olan hususlara ve Müslüman âlimlerin i’câzı temellendirmek için gösterdikleri çabalara, telif ettikleri eserlere değinilmiştir. Bu bağlamda öncelikle erken dönem Mu’tezilî âlimlerinden Vâsıl b. Atâ, Dırâr b. Amr, Ebû Bekr b. Keysân el-Esam ve Bişr b. Mu’temir’in i’câz konusundaki ifadeleri ve eserleri belirlenmiştir. Daha sonra ise Nazzâm, Abbâd b. Süleyman, Câhız, Rummânî ve Kādî Abdülcebbâr’ın bu konuda yaptıkları çalışmalar ifade edilmiştir. Rummânî ve Kādî Abdülcebbâr’ın eserlerinin günümüze ulaşması sebebiyle bu iki âlime daha çok vurgu yapılmıştır. Böylece i’câzü’l-Kur’ân ilminin teşekkül sürecinde katkı sağlayan âlimler belirlenmiş, dolayısıyla i’câz konusunda Mu’tezile mezhebinin etkisi de ifade edilmiştir.
format Article
id doaj-art-d4f235e1e45343f9a23499d1b1915b78
institution Kabale University
issn 2630-5941
language Arabic
publishDate 2024-12-01
publisher Kadim Akademi Derneği
record_format Article
series Kadim Akademi SBD
spelling doaj-art-d4f235e1e45343f9a23499d1b1915b782025-01-12T10:21:14ZaraKadim Akademi DerneğiKadim Akademi SBD2630-59412024-12-018220923110.55805/kadimsbd.1584196 Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler Mehmet Mesut Kaplan0https://orcid.org/0000-0002-6100-9856MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Bu çalışmada; Mu’tezile mezhebinin i’câz algısı belirlenmeye çalışılmıştır. Bu bakımdan öncelikle hicri ikinci yüzyılda yaşayan Mu’tezilî âlimlerin i’câz ile ilgili çalışmalarına değinilmiştir. Bu dönemde yaşayan Mu’tezilî âlimlerinin eserleri genel olarak günümüze ulaşmadığı için daha çok üçüncü ve dördüncü yüzyılda yaşayan Mu’tezilî âlimlerinin çalışmalarına ağırlık verilmiştir. Ayrıca i’câz konusunun daha iyi bir şekilde anlaşılabilmesi için öncelikle i’câz ve mûcize kavramları ifade edilmiş ve bu iki kavram arasındaki ilişki, ayetler esas alınarak izah edilmeye çalışılmıştır. Ayrıca, i’câz ilminin doğuşuna sebep olan hususlara ve Müslüman âlimlerin i’câzı temellendirmek için gösterdikleri çabalara, telif ettikleri eserlere değinilmiştir. Bu bağlamda öncelikle erken dönem Mu’tezilî âlimlerinden Vâsıl b. Atâ, Dırâr b. Amr, Ebû Bekr b. Keysân el-Esam ve Bişr b. Mu’temir’in i’câz konusundaki ifadeleri ve eserleri belirlenmiştir. Daha sonra ise Nazzâm, Abbâd b. Süleyman, Câhız, Rummânî ve Kādî Abdülcebbâr’ın bu konuda yaptıkları çalışmalar ifade edilmiştir. Rummânî ve Kādî Abdülcebbâr’ın eserlerinin günümüze ulaşması sebebiyle bu iki âlime daha çok vurgu yapılmıştır. Böylece i’câzü’l-Kur’ân ilminin teşekkül sürecinde katkı sağlayan âlimler belirlenmiş, dolayısıyla i’câz konusunda Mu’tezile mezhebinin etkisi de ifade edilmiştir.https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.55805/kadimsbd.1584196
spellingShingle Mehmet Mesut Kaplan
Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler
Kadim Akademi SBD
title Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler
title_full Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler
title_fullStr Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler
title_full_unstemmed Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler
title_short Mu’tezile’nin İ’câz Algısı ve İ’câzın Teşekkül Sürecine Etki Eden Mu’tezilî Âlimler
title_sort mu tezile nin i caz algisi ve i cazin tesekkul surecine etki eden mu tezili alimler
url https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.55805/kadimsbd.1584196
work_keys_str_mv AT mehmetmesutkaplan mutezileninicazalgısıveicazıntesekkulsurecineetkiedenmutezilialimler