اثر پوشاندن میوه قبل از برداشت بر برخی خصوصیات فیزیکوشیمیایی و کیفیت انار رقم شیشه کب - فرزانه حامدی سرکمی; فرید مرادی نژاد; مهدی خیاط (Pizhūhish/hā-yi tulīd-i giyāhī)
سابقه و هدف: انار بومی مناطق گرمسیری و نیمه گرمسیری است؛ از اینرو، شدت تابش خورشیدی و دمای بالا در فصول گرم موجب بروز ناهنجاری‌های فیزیولوژیکی و افت کیفیت محصول می‌شود. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر، تأثیر زمان پوشاندن میوه (اوایل تیر و مرداد ماه) با رنگ‌های مختلف کیسه‌های پارچه‌‌ای (سفید و قهوه‌ای روشن) بر خصوصیات فیزیکو شیمیایی میوه انار رقم شیشه کب بود. مواد و روش‌ها: این آزمایش در شهرستان فردوس و در قالب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با پنج تیمار و چهار تکرار انجام شد. تیمارها شامل؛ شاهد (میوه بدون کیسه)، پوشاندن میوه با کیسه سفید در تیر ماه، با کیسه قهوه‌ای روشن در تیر ماه، با کیسه سفید در مرداد ماه و با کیسه قهوه‌ای در مرداد ماه بود. یافته‌ها: نتایج نشان داد پوشاندن میوه موجب کاهش ترکیدگی میوه شد، به‌طوری‌که بیشترین درصد ترکیدگی(2/56 درصد) در میوه‌های شاهد و کمترین میزان در میوه‌هایی که با کیسه‌های سفید در مردادماه پوشانده شده بودند، (03/7 درصد) مشاهده شد. درصد قهوه‌ای شدن آریل در میوه‌های کیسه شده افزایش معنی‌داری نسبت به میوه‌های بدون کیسه نشان داد، به‌طوری‌که بیشترین میزان آن در میوه‌هایی که با کیسه‌های سفید در مردادماه پوشانده شده بودند (13/20 درصد) و کمترین در میوه‌های بدون کیسه (66/1 درصد) مشاهده گردید. پوشاندن میوه اثر معنی‌داری بر وزن، حجم و چگالی آب‌میوه، وزن تازه پوست و ضخامت پوست در میوه‌های پوشانده ‌شده نسبت به میوه‌های کیسه نشده (شاهد) نداشت اما زمان پوشاندن میوه بر وزن و حجم آب‌میوه اثر معنی‌داری داشت. به‌طوری‌که بیشترین وزن و حجم آب‌میوه در میوه هایی که در تیر ‌ماه کیسه شده بودند مشاهده شد. پوشاندن میوه موجب کاهش میزان آنتوسیانین آب‌میوه شد. میوه‌های کیسه نشده (شاهد) بالاترین میزان آنتوسیانین و میوه‌هایی که با کیسه قهوه‌ای روشن در مرداد ‌ماه کیسه شدند کمترین میزان آنتوسیانین را داشتند. همچنین نتایج نشان داد که بیشترین درصد فعالیت آنتی‌اکسیدانی مربوط به میوه‌های بدون کیسه و کمترین آن در میوه‌هایی که با کیسه قهوه‌ای روشن در مرداد ‌ماه کیسه شدند بود. نتیجه‌گیری: کیفیت خوب محصول به وسیله کاهش میزان ترکیدگی میوه بهبود می یابد که این امر قیمت محصول و بازارپسندی آن را افزایش می‌دهد. از سوی دیگر میوه‌های ترک خورده برای بازار نامناسب هستند و انبارمانی پایینی دارند جالب اینکه پوشاندن میوه توانست تا حدودی این عارضه را کاهش دهد. اگر چه در این پژوهش میزان آنتوسیانین و آنتی‌اکسیدان که از مهمترین شاخص‌های تغذیه‌ای و دارویی انار محسوب می‌شوند، تحت تأثیر دمای بالا و تابش کم، کاهش یافت. با وجود این، می‌توان با انتخاب مناسب و دقیق نوع کیسه، رنگ کیسه و زمان انجام پوشاندن میوه و همچنین تعیین زمان حذف کیسه قبل از برداشت، علاوه بر داشتن کیفیت ظاهری خوب و مطلوب، بلکه کیفیت تغذیه‌ای و دارویی مناسب دست یافت.