Türkiye’nin Denizel Çevre Yönetimi Karar Destek Sistemi - Cihat Aşan (Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences)
“Denizel Çevre”, kapsamı içerisindeki değişkenlerin dinamik yapısı dolayısıyla, sorumlu makamlar tarafından süratli ve etkin kararlar alınması gerekli bir sahadır. Denizde meydana gelebilecek bir kaza sonrası, deniz durumu, akıntı ve rüzgâr, gemi trafiği, kirlilik yaratan yakıtın hareketleri vb. değişkenler nedeniyle doğru ve zamanında tedbirlerle müdahale gerekmekte, aksi durumda ortaya çıkacak can ve mal kayıplarının boyutu artmaktadır. Küresel çapta hacmi artan lojistik ve taşımacılık sektörü içerisinde deniz taşımacılığının artan payı, denizlerdeki gemi trafiğini de artırmıştır. Artan trafik, her ne kadar sayıca azalmış gibi görünse de kazaları da beraberinde getirmiş, kazaya sebep olan gemilerin büyüklüğü ise ortaya çıkan can ve mal kayıpları ile çevre kirliliğinin boyutlarını da artırmıştır. Denizel çevrenin yapısı ülkelerin büyük boyutta deniz kazalarına tek başlarına müdahale etmelerini imkânsız kılmış, bu kapsamda bilginin ve teknik imkân kabiliyetlerin ülkeler arası paylaşımı ile koordineli müdahalede plan ve organizasyon yapısına yönelik 2000’li yılların başından itibaren bir dizi uluslararası sözleşme yürürlüğe sokulmuştur. Denizde oluşan bu olaylara müdahalede kararların sürat ve etkinliği, değişkenlerin gerçek zamanlı üretimi ve paydaşlar arasında akışını sağlayacak kapsamlı bir mekanizmayı gerektirmektedir. Bu çalışma; Türkiye’nin denizel çevresinin yönetiminden sorumlu makamların gerçek zamanlı entegrasyon ve bilgi paylaşımı sağlayacak bir karar destek sistemi öngörmektedir. Bu maksatla, süreç içerindeki paydaşlar ve değişkenler ile bunların nasıl bir organizasyonda entegre edilebileceği ortaya konmuştur.