ارائه مدلی جهت خلق ظرفیت‌های نوآوری در مدیریت دانشگاهی ایران - نادر برزگر; نادرقلی قورچیان; علی تقی پورظهیر (مدیریت و برنامه‌ریزی در نظام‌های آموزشی)
هدف: تربیت نیروی انسانی متخصص برای سال‌های آینده، انجام تحقیقات برای مشکلات، نوآوری و خلاقیت برای حل مسائل، ایفای نقش پیشتاز در امور علمی و فرهنگی، ارتباط با تحولات علمی جهان و انتقال دانش علمی و فناوری به کشور از جمله ضرورت وجودی دانشگاه است. در این راستا ایجاد منابع مالی و توامندی علمی ضرورتی انکارناپذیر است. برای تحقق این مهم داشتن مدلی راهبردی ضروری است لذا پژوهش حاضر با هدف ارائه مدلی برای خلق ظرفیت‌های نوآوری در مدیریت دانشگاهی ایران صورت گرفته است.مواد و روش‌ها: پژوهش با رویکرد آمیخته (کیفی و کمی) انجام شد. روش تحقیق از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت توصیفی از نوع پیمایشی بوده است. جامعه آماری پژوهش را 248 نفر از رؤسا، معاونان پژوهش و فناوری، آموزشی، هیأت علمی برجسته و متخصصان خبره آموزش عالی تشکیل داده‌اند که با استفاده از روش نمونه‌گیری طبقه‌ای تصادفی به نسبت سهمی و استفاده از فرمول کوکران، 212 نفر انتخاب گردیده‌اند. ابزار جمع‌آوری اطلاعات پرسشنامه 106سؤالی بوده است که روایی آن از طریق مصاحبه با 17 نفر از خبرگان آموزش عالی مورد تأیید قرار گرفت. پایایی پرسشنامه با استفاده از روش α کرونباخ برابر با 88 /0 بدست آمده است. به‌منظور تحلیل داده‌ها در بخش کیفی از روش کدگذاری (برگرفته از روش نظریه داده بنیاد) استفاده گردیده و در نهایت با تدوین پرسشنامه و با استفاده از روش دلفی به تعیین اعتبار پرسشنامه پرداخته شد. برای تحلیل داده‌های کمی از آزمون‌های آماری کلموگروف اسمیرنوف جهت تعیین نرمال بودن داده‌ها، تحلیل عاملی تأییدی برای تعیین روایی ابزار و مدل معادلات ساختاری برای آزمون الگو و ... استفاده شده است.بحث و نتیجه‌گیری: نتایج نشان داده است که «سازماندهی و ساختار سازمانی»، «فرایندهای سازمانی» و «منابع و تجهیزات» به‌عنوان مؤلفه‌ها و «فرهنگ سازمانی»، «مدیریت سرمایه انسانی»، «رهبری و مدیریت استراتژیک دانش»، «آموزش و ارتقاء علمی» و «پژوهش و فناوری» عوامل مؤثر بر نوآوری شناسایی شده‌اند. بر این اساس دانشگاه‌ها جهت هم راستا شدن با تغییرات جهانی، ضروری است تا به‌عنوان مرجع علمی، آموزشی و پژوهشی آمادگی لازم را در حوزه رهبری و آموزش کسب نمایند. به علاوه تربیت و رشد حرفه‌ای راهبران سیستم (اعضای هیأت علمی)، طراحی مجدد فرایندهای دانشگاه، فراهم‌سازی بستر و زمینه سخت‌افزاری و نرم‌افزاری، هموار نمودن چالش‌های مدیریتی از طریق توانمندسازی مدیران، تبیین ساز و کارهای عملیاتی جهت توسعه و بهبود شرایط، تشکیل و فعال‌سازی کمیته ستادی در دانشگاه برای آغاز، هدایت، پشتیبانی و استمرار نوآوری، بهره‌برداری از کلیه امکانات دانشگاه به‌ویژه اعضاء هیأت علمی جهت توسعه فرهنگ نوآوری، در نظر گرفتن اعتبارات و بودجه مجزا برای اجرای فعالیت‌های نوآوری، فراهم نمودن زمینه استقلال بیشتر مدیریت واحدهای دانشگاهی جهت پیاده‌سازی ایده‌ها و فروش تولیدات علمی جهت تقویت بنیه مالی دانشگاه اهم اقداماتی است که مدیران دانشگاه‌ها می‌بایست بی‌وقفه به آن پرداخته تا در راستای توسعه پایدار گام بردارند.