ONDOKUZUNCU YÜZYILDAN GÜNÜMÜZE ÖZGÜRLÜK BAĞLAMINDA SANAT NEYDİ, NE OLDU? - Hüseyin Elmas (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Bütün canlılar ve hele düşünebilen bir varlık olarak insanlar için en büyük hedef, bir araç olduğu kadar da bir amaç ve ihtiyaç olan "özgürlük" tür. İnsanlık tarihini dolduran tüm savaşlar ve insanların bütün yaşam mücadeleleri bu nimeti kazanmak için yapılmışatılımlardır. İnsanoğlu ile yaşıt olduğu düşünülen sanat ve onun yaratıcısıolan sanatçıda günümüzde edindiği hak ve özgürlükleri kuşkusuz büyük bir mücadele sonunda edindi. Bazen sanatın konusuna, bazen konuda savunulan duygu ve düşüncelere, bazen diline, gelen baskılara karşımücadele etmek durumunda kaldı. Özellikle, XIX. yüzyıl öncesi, akademizmin, sarayların ve kiliselerin katıkurallarıiçerisinde sanatçının tuvaliyle özgürce oynayamadığı, duygularını, düşüncelerini ortaya yeterince koyamadığızamanlarıyaşadı. XIX. yüzyıl da sadece Batıda değil insanlık tarihinde de yeni bir aşama olarak kabul edilen endüstri çağıyla birlikte akademizmin, sarayların, kiliselerin katıkurallarından sıyrılarak "modernizm" ve "post-modernizm" anlayışının getirdiği "özgür" eğilimlere doğru yelken açtıve günümüze değin onlarca anlayışa kadar uzanabilen farklısanat anlayışlarınıortaya koydu.