Depreme İlişkin Komplo Teorilerine Yönelik Tutumların Belirlenmesi: Bir Ölçek Geliştirme Çalışması - Yalçın Karagöz; Yusuf Karaşin; Mustafa Filiz (Hitit Sosyal Bilimler Dergisi)

(untitled)
Bu çalışmanın amacı, depreme yönelik geliştirilen komplo teorileri ile ilgili toplumun tutumunu değerlendiren bir psikometrik ölçüm aracı geliştirmektir. Bu amaç doğrultusunda 06.02.2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli depremlerden, dolaylı veya doğrudan etkilenen 369 kişi çalışma kapsamına dâhil edilmiştir. Katılımcılardan toplam 20 maddeden oluşan bir ölçek ve demografik bilgilere yönelik anketi içeren bir veri toplama aracı yoluyla veriler toplanmıştır. Katılımcılar demografik veriler açısından ele alındığında 369 katılımcının 245’inin kadın (%66.4), 124’ünün erkek (33.6) olduğu tespit edilmiştir. Yaş açısından en çok katılımcının 18-22 yaş (n:181, %49.1) aralığında olduğu tespit edilmiştir. Katılımcılar eğitim seviyesi açısından incelendiğinde ise en çok katılımcının Yüksekokul ve altındaki (n:170, %46,1) bir eğitim seviyesine sahip olduğu tespit edilmiştir. Veriler toplandıktan sonra açıklayıcı ve doğrulayıcı faktör analizine tabii tutulmuştur. Açıklayıcı faktör analizi IBM SPSS, doğrulayıcı faktör analizi ise IBM AMOS paket programıyla gerçekleştirilmiştir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda 20 ifadeyi içeren 2 faktör bulunmuştur. Faktörlere altında toplanan ifadeleri en iyi açıklayacak şekilde “yapay yöntem” ve “uluslararası güçler” isimleri verilmiştir. Yapay yöntem faktörü 5, uluslararası güçler faktörü ise 15 ifadeden oluşmaktadır. Çalışma kapsamında geliştirilen ölçeğin açıklanan varyans oranı 70.736 (%70.736)’dır. Ayrıca Bartlett testinin sonucu p