Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme

Tehânevî’nin (öl. 1158/1745’ten sonra)Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm adlı eseri, İslam dünyasında bilimsel ve felsefi terminolojiyi detaylı bir şekilde açıklayan önemli bir kaynaktır. 18. yüzyıl Hindistan'ında yazılmış olan bu eser hem bilimsel hem de kültürel bağ...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Adem Evmeş, Yunus Emre Akbay
Format: Article
Language:Arabic
Published: Trabzon University 2024-12-01
Series:Trabzon İlahiyat Dergisi
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.33718/tid.1526686
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545380969316352
author Adem Evmeş
Yunus Emre Akbay
author_facet Adem Evmeş
Yunus Emre Akbay
author_sort Adem Evmeş
collection DOAJ
description Tehânevî’nin (öl. 1158/1745’ten sonra)Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm adlı eseri, İslam dünyasında bilimsel ve felsefi terminolojiyi detaylı bir şekilde açıklayan önemli bir kaynaktır. 18. yüzyıl Hindistan'ında yazılmış olan bu eser hem bilimsel hem de kültürel bağlamda geniş bir yelpazede terimlerin tanımlarını sunar. Tasavvurât bölümü ile ilgili kavramlar, bu eser içinde önemli bir yer tutar ve felsefi anlamda zihinsel kavrayış ve algı süreçleriyle ilgilidir. Bu makalede, eserdeki “tasavvurât” ile ilgili maddeler ele alınarak, bu kavramların anlamları ve tarihsel bağlamları araştırılmıştır. Araştırmanın temel amacı, Tehânevî’nin bu kavramları nasıl tanımladığını ve bu tanımların İslam düşüncesi içindeki yerini ve etkisini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, “tasavvurât” teriminin nasıl ele alındığı, hangi felsefi geleneklere dayandığı ve Tehânevî'nin mantığın tasavvurât bölümünde yer alan kavramlara ilişkin yorumlarının hangi açılardan yenilikçi olduğu sorularına yanıt aranmaktadır. İncelemede, eserin ilgili bölümleri detaylı bir metin analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve literatürdeki kaynaklarla karşılaştırılmıştır. Eserde “tasavvurât” maddelerinin ele alındığı bölümde Tehânevî’nin, kavramların zihinsel temsillerini ayrıntılı bir şekilde açıklarken, İslam felsefesinin klasik kaynaklarından yoğun bir şekilde faydalanması dikkat çekicidir. Ayrıca o, bu kavramların farklı bilim ve felsefe dallarındaki kullanım biçimlerini de incelemiştir. Tehânevî’nin yaklaşımı, “tasavvurât” kavramını sadece felsefî değil, aynı zamanda bilimsel bir anlayışla ele alarak geniş bir perspektif sunmaktadır. Sonuç olarak, Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm eseri, İslam düşüncesinde terminoloji ve kavramların nasıl şekillendiğini anlamak için kritik bir kaynaktır. Bu çalışma hem İslam felsefesi ile mantık hem de genel terminoloji tarihi açısından bu kavramların önemini vurgulamakta ve Tehânevî’nin yapmış olduğu tanımların izlerini sürmeyi amaçlamaktadır.
format Article
id doaj-art-c2633b2df5074f9da9e1c39a02aab46b
institution Kabale University
issn 2651-4559
language Arabic
publishDate 2024-12-01
publisher Trabzon University
record_format Article
series Trabzon İlahiyat Dergisi
spelling doaj-art-c2633b2df5074f9da9e1c39a02aab46b2025-01-12T07:31:13ZaraTrabzon UniversityTrabzon İlahiyat Dergisi2651-45592024-12-0111233335310.33718/tid.1526686 Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme Adem Evmeş0https://orcid.org/0000-0001-6934-4221Yunus Emre Akbay1https://orcid.org/0000-0003-1050-4926AKSARAY ÜNİVERSİTESİ, İSLAMİ İLİMLER FAKÜLTESİSÜLEYMAN DEMİREL ÜNİVERSİTESİ, İLAHİYAT FAKÜLTESİ Tehânevî’nin (öl. 1158/1745’ten sonra)Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm adlı eseri, İslam dünyasında bilimsel ve felsefi terminolojiyi detaylı bir şekilde açıklayan önemli bir kaynaktır. 18. yüzyıl Hindistan'ında yazılmış olan bu eser hem bilimsel hem de kültürel bağlamda geniş bir yelpazede terimlerin tanımlarını sunar. Tasavvurât bölümü ile ilgili kavramlar, bu eser içinde önemli bir yer tutar ve felsefi anlamda zihinsel kavrayış ve algı süreçleriyle ilgilidir. Bu makalede, eserdeki “tasavvurât” ile ilgili maddeler ele alınarak, bu kavramların anlamları ve tarihsel bağlamları araştırılmıştır. Araştırmanın temel amacı, Tehânevî’nin bu kavramları nasıl tanımladığını ve bu tanımların İslam düşüncesi içindeki yerini ve etkisini ortaya koymaktır. Bu bağlamda, “tasavvurât” teriminin nasıl ele alındığı, hangi felsefi geleneklere dayandığı ve Tehânevî'nin mantığın tasavvurât bölümünde yer alan kavramlara ilişkin yorumlarının hangi açılardan yenilikçi olduğu sorularına yanıt aranmaktadır. İncelemede, eserin ilgili bölümleri detaylı bir metin analizi yöntemiyle değerlendirilmiş ve literatürdeki kaynaklarla karşılaştırılmıştır. Eserde “tasavvurât” maddelerinin ele alındığı bölümde Tehânevî’nin, kavramların zihinsel temsillerini ayrıntılı bir şekilde açıklarken, İslam felsefesinin klasik kaynaklarından yoğun bir şekilde faydalanması dikkat çekicidir. Ayrıca o, bu kavramların farklı bilim ve felsefe dallarındaki kullanım biçimlerini de incelemiştir. Tehânevî’nin yaklaşımı, “tasavvurât” kavramını sadece felsefî değil, aynı zamanda bilimsel bir anlayışla ele alarak geniş bir perspektif sunmaktadır. Sonuç olarak, Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm eseri, İslam düşüncesinde terminoloji ve kavramların nasıl şekillendiğini anlamak için kritik bir kaynaktır. Bu çalışma hem İslam felsefesi ile mantık hem de genel terminoloji tarihi açısından bu kavramların önemini vurgulamakta ve Tehânevî’nin yapmış olduğu tanımların izlerini sürmeyi amaçlamaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.33718/tid.1526686
spellingShingle Adem Evmeş
Yunus Emre Akbay
Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme
Trabzon İlahiyat Dergisi
title Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme
title_full Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme
title_fullStr Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme
title_full_unstemmed Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme
title_short Tehânevî’nin Keşşâfü Istılâhâti’l-Fünûn ve’l-Ulûm Adlı Eserinde Yer Alan Tasavvurât ile İlgili Maddeler Üzerine Bir İnceleme
title_sort tehanevi nin kessafu istilahati l funun ve l ulum adli eserinde yer alan tasavvurat ile ilgili maddeler uzerine bir inceleme
url https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.33718/tid.1526686
work_keys_str_mv AT ademevmes tehanevininkessafuistılahatilfununvelulumadlıeserindeyeralantasavvuratileilgilimaddeleruzerinebirinceleme
AT yunusemreakbay tehanevininkessafuistılahatilfununvelulumadlıeserindeyeralantasavvuratileilgilimaddeleruzerinebirinceleme