نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی

کتاب‌ فارسی عمومی ازجمله منابع درسی دانشگاهی است که فقدان سرفصلی نظام‌مند برای آن سبب شده است کتاب‌های متعددی برای آن نگاشته ‌شود. این پژوهش بر آن است تا با رویکردی انتقادی، به بررسی دوازده کتاب‌ فارسی عمومی از میان انبوه کتاب‌های تدوین‌شده برای این واحد درسی در بازة زمانی حدود چهل‌ ساله و پراکندگی...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: هاله کیانی بارفروشی, قدسیه رضوانیان
Format: Article
Language:fas
Published: Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS) 2019-05-01
Series:پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی
Subjects:
Online Access:https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_4048_c24a0dc82762ab0616b9138805960bc1.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545460758609920
author هاله کیانی بارفروشی
قدسیه رضوانیان
author_facet هاله کیانی بارفروشی
قدسیه رضوانیان
author_sort هاله کیانی بارفروشی
collection DOAJ
description کتاب‌ فارسی عمومی ازجمله منابع درسی دانشگاهی است که فقدان سرفصلی نظام‌مند برای آن سبب شده است کتاب‌های متعددی برای آن نگاشته ‌شود. این پژوهش بر آن است تا با رویکردی انتقادی، به بررسی دوازده کتاب‌ فارسی عمومی از میان انبوه کتاب‌های تدوین‌شده برای این واحد درسی در بازة زمانی حدود چهل‌ ساله و پراکندگی جغرافیایی دانشگاهی بپردازد. این پژوهش نشان می‌دهد که نوع تلقی از ماهیت «ادبیات» در نگرش مؤلفان به این درس بسیار مؤثر است. در اغلب این کتاب‌ها، هدفی متفاوت از کتاب‌های فارسی دبیرستان دنبال نمی‌شود؛ جایگاه اندیشه و تفکر گردآورنده جز در انتخابِ متون متبلور نمی‌شود و کتاب‌ها عمدتاً طرح و تألیف ویژه‌ای به‌جز ارائة منتخبی از آثار نظم و نثر با رویکرد ذوقی و با هدف «جذابیت» و «آموزندگی» ندارند. تلاش برای ارائة گزیده‌ای از متون والا و فاخر سایر گفتمان‌ها و جریان‌های ادبی را در این کتاب‌ها به‌حاشیه ‌رانده ‌است. اغلب این کتاب­ها رویکرد مؤلف­محور و متن­محور دارند و جایگاهی برای تعامل مخاطب در آن‌ها لحاظ نشده ‌است و از این منظر، رویکردی ایستا و منفعل دارند. نتایج این پژوهش ضرورت تألیف و نگارش کتابی هدف‌مند و ساختارمند در زمینة درس ادبیات به‌عنوان درسی عمومی در دانشگاه را برجسته می‌کند.
format Article
id doaj-art-c23a9da9ca40443b8632174c51ba5213
institution Kabale University
issn 2383-1650
language fas
publishDate 2019-05-01
publisher Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS)
record_format Article
series پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی
spelling doaj-art-c23a9da9ca40443b8632174c51ba52132025-01-12T05:52:17ZfasInstitute for Humanities and Cultural Studies (IHCS)پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی2383-16502019-05-0119318120510.30465/crtls.2019.40484048نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومیهاله کیانی بارفروشی0قدسیه رضوانیان1دکترای زبان و ادبیات فارسیدانشیار زبان و ادبیات فارسی، عضو هیئت علمی دانشگاه مازندران، عضو گروه زبان و ادبیات فارسی شورای بررسی متونکتاب‌ فارسی عمومی ازجمله منابع درسی دانشگاهی است که فقدان سرفصلی نظام‌مند برای آن سبب شده است کتاب‌های متعددی برای آن نگاشته ‌شود. این پژوهش بر آن است تا با رویکردی انتقادی، به بررسی دوازده کتاب‌ فارسی عمومی از میان انبوه کتاب‌های تدوین‌شده برای این واحد درسی در بازة زمانی حدود چهل‌ ساله و پراکندگی جغرافیایی دانشگاهی بپردازد. این پژوهش نشان می‌دهد که نوع تلقی از ماهیت «ادبیات» در نگرش مؤلفان به این درس بسیار مؤثر است. در اغلب این کتاب‌ها، هدفی متفاوت از کتاب‌های فارسی دبیرستان دنبال نمی‌شود؛ جایگاه اندیشه و تفکر گردآورنده جز در انتخابِ متون متبلور نمی‌شود و کتاب‌ها عمدتاً طرح و تألیف ویژه‌ای به‌جز ارائة منتخبی از آثار نظم و نثر با رویکرد ذوقی و با هدف «جذابیت» و «آموزندگی» ندارند. تلاش برای ارائة گزیده‌ای از متون والا و فاخر سایر گفتمان‌ها و جریان‌های ادبی را در این کتاب‌ها به‌حاشیه ‌رانده ‌است. اغلب این کتاب­ها رویکرد مؤلف­محور و متن­محور دارند و جایگاهی برای تعامل مخاطب در آن‌ها لحاظ نشده ‌است و از این منظر، رویکردی ایستا و منفعل دارند. نتایج این پژوهش ضرورت تألیف و نگارش کتابی هدف‌مند و ساختارمند در زمینة درس ادبیات به‌عنوان درسی عمومی در دانشگاه را برجسته می‌کند.https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_4048_c24a0dc82762ab0616b9138805960bc1.pdfفارسی‌ عمومینقد آسیب‌شناسانهدرس‌نامه‌نویسیمخاطب‌شناسیبه‌حاشیه‌رانی گفتمانی
spellingShingle هاله کیانی بارفروشی
قدسیه رضوانیان
نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی
پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی
فارسی‌ عمومی
نقد آسیب‌شناسانه
درس‌نامه‌نویسی
مخاطب‌شناسی
به‌حاشیه‌رانی گفتمانی
title نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی
title_full نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی
title_fullStr نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی
title_full_unstemmed نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی
title_short نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی
title_sort نقد آسیب‌شناسانۀ درس‌نامه‌های فارسی عمومی
topic فارسی‌ عمومی
نقد آسیب‌شناسانه
درس‌نامه‌نویسی
مخاطب‌شناسی
به‌حاشیه‌رانی گفتمانی
url https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_4048_c24a0dc82762ab0616b9138805960bc1.pdf
work_keys_str_mv AT hạlhḵyạnybạrfrwsẖy nqdậsybsẖnạsạnەdrsnạmhhạyfạrsyʿmwmy
AT qdsyhrḍwạnyạn nqdậsybsẖnạsạnەdrsnạmhhạyfạrsyʿmwmy