Şer’iye Sicillerine Göre On Dokuzuncu Yüzyılın İkinci Yarısında Mardin Kent Mimarisi - Menci Eye (International Journal of Mardin Studies (IJMS))
Osmanlı Devleti'nin gelişme döneminde, her alanda olduğu gibi, kent mimarisi alanında da önemli değişimlerin ortaya çıktığı söylenebilir. Osmanlı Devleti’nin ve toplumunun kentleşme karşısında geliştirdikleri çözümler araştırılmaya değer bir konudur. Buna bağlı olarak nispeten sosyal, ekonomik ve adli sistemin önemli kayıtları arasında yer alan temel kaynaklar şer’iye sicilleridir denilebilir ve bu sicillerin önemli oranda günümüze kadar ulaşabildiği bilgisi özellikle vurgulanabilir. Şer’iye sicilleri, hemen hemen birçok konuda bilgi barındırdığı gibi kentlerin yerleşimi, gelişimi, mimari dokusu konusunda da oldukça önemli bilgiler barındırırlar. Bu konu bağlamında siciller bir bölgenin sosyo-ekonomik durumunun anlaşılmasına yardımcı olan kaynakların başında gelir. Sonuç olarak bu çalışmada; XIX. yüzyılın ikinci yarısında şer’iye sicilleri baz alınarak, genelde Osmanlı ve özelde ise Mardin kent mimarisi üzerine odaklanılacaktır. Kentin mahalleleri ve yerleşimi, evlerin iç-dış mimarisi, kat sayısı, oda adedi ve özellikleri, evlerin yapı malzemesi, alım-satım fiyatları, Müslüman ile gayrimüslim evleri arasındaki benzerlik veya farklılıklar, birlikte yaşama tecrübesinin mimariye etkileri, kentsel veya münferit mimari sorunların nasıl çözümlendiği gibi sorulara şer’iye sicilleri ve Mardin şer’iye sicilleri üzerinden cevap aranacaktır.