FIKIH USÛLÜ’NDE ZANNÎ FIKHÎ KIYÂS’IN KAT’Î DELÎLE DÖNÜŞMESİ - Mehmet Nuri Güler (İslami İlimler Dergisi)
Fıkıh’tabilgi, nass zeminde ve vahiyle çelişmeden gerçekleştirilir. Bilgide kesinlikönceliklidir. Fıkıh Usûlü, kesin bilgiye götüren kaynaklara ulaşma çabasıiçindedir. Bu kaynaklara delîl denmektedir. Fıkh Usûlcüleri, delîl ile eldeedilen bilginin değerini tespit için, delîlleri sübûtu ve delâleti açısındandeğerlendirmişlerdir. Kur’ân ve mütevâtir Sünnet ka’ti delîl,  âhâd haber ve fıkhî kıyâs da, zannî delîlsayılmıştır. Kat’îlik ve zannîlik, delîller arası öncelik sırasını gösterdiğigibi, onlardan elde edilecek bilgilerin bağlayıcılık derecesini deaçıklamaktadır.  Başlangıçta Fıkıh’ınyöntemi, Cuveynî’de görülen, Arapça Dilbilgisi’ne dayalı Cedel Kıyâsı’dır. Üretilenyeni bilgi kat’î (kesin) değildir. Fıkıh Bilimi yoktur. Kesin bilgi, burhânîbilgidir. Ğazalî, Fıkıh Usûlü’nün yöntemini Burhân Kıyâsı yapmıştır. Buşekilde, Fıkıh Bilimi’ni kurmuştur. Ancak, Fıkhî Kıyâsı, Burhân Kıyâsı’nadönüştüren form ve yöntemleri açıklamamıştır. Bu araştırma, günümüze kadar elealınmamış, zannî Fıkhî Kıyâsı kat’î Burhan Kıyâsı’na dönüştüren bu form veyöntemleri ortaya koymuştur. Elde edilen bulgu ve yargılar, Giriş, üç Bölüm veSonuç içinde sunulmuştur.