İSTANBUL SMMM ODASINDA KAYITLI MUHASEBE MESLEK MENSUPLARINA VERİLEN DİSİPLİN CEZALARININ SUÇ DAĞILIMI VE ANALİZİ: 2008-2015 - THE ANALYSIS AND DISTRIBUTIONS OF DISCIPLINE PUNISHMENTS FOR CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANTS REGISTERED IN ISTANBUL CHAMBER OF CERTIFIED PUBLIC ACCOUNTANTS: 2008-2015 - Vedat Ekergil (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Muhasebe mesleğindedisiplin sürecinin başlangıcı 1989 yılında yürürlüğe konulan 3568 Sayılı Kanunadayanmaktadır. İlk Disiplin Yönetmeliği 2000 yılında yayımlanmıştır.Uluslararası Muhasebeciler Federasyonu’nun (IFAC) bünyesinde IESBA EtikKurallara bağlı olarak 2007 yılında Disiplin Yönetmeliği güncellenmiş ve 2015yılında son şeklini almıştır. Türkiye’de 2008-2015 döneminde verilen disiplincezalarının sayısı 738 iken, bu cezalar 591 meslek mensubu tarafındangerçekleştirilmiştir. Meslek mensuplarının sadece %9’u Serbest Muhasebeciunvanına sahip olmasına rağmen, aynı dönemde Resmi Gazetede yayımlanan disiplincezalarının %61,6’sı Serbest Muhasebeciler tarafından gerçekleştirilmiştir.Uyarma ve kınama cezaları Resmi Gazetede yayımlanmamasına rağmen, diğerdisiplin cezalarının ortaya çıkmasında bir tetikleyici niteliktedir. Meslek mensupları için verilen disiplin cezalarınıntemelinde; cezaların azaltılması, daha kaliteli hizmet verilmesi ve dahanitelikli meslek mensubunun yaratılması yatmaktadır. Bu nedenle amaç daha çokceza vermeye çalışmaktan ziyade, etik değerleri yüksek bir meslek mensubuoluşturmaktadır. Çalışmada İstanbul SMMM Odasına bağlı meslek mensuplarından2008-2015 dönemde disiplin cezası almış olanların suçlarının dağılımı venedenleri araştırılmaktadır. Bu amaçla Odanın faaliyet raporlarında yer alandisiplin kurulu raporları incelenerek, Disiplin Yönetmeliği’nde disiplincezaları olarak tanımlanan 5., 6., 7., ve 9. maddelerin bentler bazındadağılımı gerçekleştirilmektedir. 2008-2015 döneminde İstanbul’a ilişkin toplam223 disiplin cezası Resmi Gazetede yayımlanmasına rağmen, İstanbul SMMM Odasıaynı dönemde 1016 disiplin dosyası incelemiştir. Bu dosyaların %74,7’si uyarmave kınama cezalarına aittir. Disiplin suçlarının ortaya çıkış nedenleriarasında; Serbest Muhasebeci unvanının kaldırılması çabası, işletmelerinyaşadığı yoğun rekabet ortamında çıkar çatışmaları arasında meslek mensubununyalnız kalması, devletin meslek mensubuüzerinde kurduğu baskı vb. sayılabilir.