Keklik (Alectoris chukar) Yumurtalarının İnkübasyonunda Püskürtme Şeklinde Kullanılan Fesleğen Bitki Ekstraktının (Ocimum basilicum odoratum) Etkisinin Araştırılması - Demirel Ergün; Atilla Taşkın; Fatma Ergün (Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology)
Bu araştırma, fesleğen bitki ekstraktının (O. basilicum odoratum) Kınalı keklik yumurtalarının inkübasyonunda kullanımının (Alectoris chukar) prenatal ve yeni çıkımı içeren postnatal dönemlerde olmak üzere, kuluçka sonuçları ile keklik davranışlarına etkisinin araştırılması amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada 14 haftalık yaştaki kekliklerden elde edilen 160 adet yumurta kullanılmıştır. Yumurtalar inkübasyon sırasında püskürtme şeklinde uygulanan fesleğen kullanımına göre; püskürtme uygulanmayan kontrol (K), püskürtme uygulananlar saf su (F0), %1 ekstrakt (F1) ve % 5 ekstrakt (F5) şeklinde oluşturulmuştur. Grupların (K, F0, F1 ve F5) kuluçka randımanları sırasıyla %70,66±1,51, %75,00±0,01, %78,33±2,88 ve %81,00±1,00 olarak belirlenmiştir. Çıkım gücü ise en yüksek %98,41 ±1,12 ile F5 de, en düşük %93,00±1,00 ile K grubundadır. Çıkım ağırlığı üzerine etki gözlenmemiştir. F5 grubunda en yüksek Tona (98,92±0,23) ve Pasgar (9,57±0,08) skorları elde edilmiştir. Ayrıca çalışmada açık alan testin uygulanan civcivlerin merkezde geçirdikleri süre değerleri sırasıyla F1’de %3,64±0,11, F0’da %3,67±0,11, K’de %4,60±0,23 ve F5’de %5,71±0,14 olarak hesaplanmış, civcivlerin pist skor değerleri ise sırasıyla K’de 1,33±0,57, F0’da 2,23±0,27, F1’de 2,66±0,57 ve F5’te ise 3,66±0,57 olarak bulunmuştur. Sonuç olarak keklik yumurtalarına %5’lik fesleğen bitki ekstraktı uygulamasının kuluçka randımanı ve çıkım gücünü artırdığı, malformasyon oranını düşürdüğü, civciv kalitesi üzerinde olumlu bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Ayrıca açık alan ve pist davranış testleri sonuçlarına göre yeni çıkan civcivlerde korku ve stresi azaltma potansiyeli görülmüştür.