CEZAYİR-İ GARP VİLÂYETİ'NİN KURULUŞU MESELESİ VE İLK CEZAYİR BEYLERBEYİLERİ - Abdullah Erdem Taş (İslam Medeniyeti Araştırmaları Dergisi)
16. yüzyıl başlarında İspanyol işgaline uğrayan Cezâyir toprakları, meşhur Türk denizcileri Barbaros kardeşlerin (Oruç ve Hızır Reis) gayretleriyle işgalden kurtarıldı ve 1516’dan itibaren Türklerin yönetimine geçti. 1519’da Cezâyir Müslümanlarının payitahta mektup yollayarak Osmanlı Devleti’ne bağlanmak istemeleri üzerine Cezâyir hükmen bir Osmanlı toprağı oldu. Ancak burada tam olarak Osmanlı devlet teşkilatının (vilâyet düzeninin) kurulması biraz zaman aldı. Kardeşi Oruç Reis’in 1518’de şehadetinden sonra Cezâyir Sultanı/Hâkimi olan Hızır Reis (Barbaros Hayreddin Paşa), 1534’te Osmanlı donanmasının başına geçirilip Cezâyir Beylerbeyi olmuştur. Ancak o dönemde daha çok Ege/Akdeniz adaları için kullanılan Cezâyir ifadesinin, Kuzey Afrika’daki Cezâyir’i kapsayıp kapsamadığı tartışılmıştır. Bu çalışmada, Cezâyir-i Bahr-i Sefid Vilâyeti ile Cezâyir-i Garb Vilâyetibirbirinden tefrik edilmiş ve Cezâyir-i Garb Vilâyeti'nin ne zaman kurulduğu ve ilk beylerbeyilerinin kimler olduğu tespit edilerek buradaki Türk İdaresi yeniden dönemlendirilmeye çalışılmıştır. Ayrıca çalışmada, Cezâyir’e atanan bu ilk beylerbeylerin nasıl bir sürecin ardından Cezâyir’e atandıkları ve atanmalarında ne gibi faktörlerin etkili olduğu sorularına da cevap aranmıştır.