Türkiye'de İşsizlik Histerisi Üzerine Bir Araştırma (2005-2022) - Yasemin Telli Üçler (Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi)
Dünya üzerinde ülkeler arası rekabetin artarak devam etmesi, teknolojik gelişmelerin baş döndürücü hızı, küresel veya bölgesel kaynaklı krizlerin oluşması ve özellikle son yıllarda yaşanan pandeminin etkisiyle istihdam alanlarında ciddi sorunlar meydana gelmiştir. Ekonomik gelişmelerini tamamlamış ülkeler bile işsizlik sorunuyla karşı karşıya kalmışlardır. Ülkeler bu konuyla ilgili farklı politikalar oluşturarak, ekonomik-kültürel-sosyo politik yapılarını göz önüne alarak bazı önlemler almak istemişlerdir. Uygulanan politikalar işgücü piyasasını rahatlatacak nitelikte olmadığı gibi, işsizliğin azalmasına da katkı sağlamamıştır. Bu durum histeri etkisini ortaya çıkarmıştır. İşgücünü etkileyen her hangi bir olumsuzlukta yaşanan gelişmelerde kriz anı geçse bile işsizlik düzeyinin aynı seviyeye gelmemesine “işsizlik histerisi” denilmektedir ve çoğu ekonomilerde görülmektedir. Bu araştırmada; Ocak 2005-Ocak 2022 yılları arasındaki dönemde Türkiye’nin işgücü piyasasında olan genç işsizlik ve genel işsizlik oranları incelenmiştir. Yapısal kırılmayı dikkate almayan Genişletilmiş Dickey Fuller birim kök testi ile yapısal kırılmaya göre hareket eden Phillips Perron birim kök testi yardımıyla Türkiye’nin işgücü piyasasında işsizlik histerisinin olup olmadığı araştırılmıştır. Her iki grubunda histeri etkisinde olduğu görülmüştür. Genel işsizlik verilerinin, genç işsizlik verilerine göre daha çok histeri barındırdığı tespit edilmiştir. Bu araştırmanın genel anlamda işsizliğe bakış açısına yeni bir perspektif getireceği öngörülmektedir.