بررسی دامنه شبانه‌روزی دما در ایران با استفاده از مجموعه داده AgERA5 - سیده فاطمه اخلاقی حسینی; آذر زرین; عباسعلی داداشی رودباری (جغرافیا و مخاطرات محیطی)
این پژوهش با هدف بررسی دمای شبانه‌روزی در ایران انجام شده است. برای این منظور کمینه و بیشینه دما طی دوره آماری 40 ساله (2020-1981) با استفاده از برونداد مجموعه داده AgERA5 بررسی و سپس دامنه شبانهروزی دما (DTR) محاسبه گردید. جهت درستیسنجی مجموعه داده AgERA5 از دادههای 56 ایستگاه هواشناسی همدید و سنجههای آماری RMSE و R2 و برای بررسی متوسط روند از آزمون Theil-Sen استفاده گردید. نتایج درستی سنجی دمای کمینه و بیشینه نشان داد که مجموعه داده AgERA5 از دقت بالایی برای برآورد دما برخوردار است و روند ماهانه دمای کمینه و بیشینه در ایران افزایشی است. روند افزایش دما در طول زمان ثابت نبوده و در ماههای مختلف متفاوت است. بااین‌حال روند افزایشی دما طی ماههای مختلف سال برای دو متغیر دمای کمینه و دمای بیشینه هماهنگ است. در تمامی ماهها، بیشینه روند افزایشی دما در فصل زمستان و ماه مارس مشاهده میشود. شاخص DTR در ایران حداقل 48/0 و حداکثر 6/16 درجه سلسیوس است که به ترتیب در ماههای دسامبر و ژوئیه اتفاق میافتد. بیشینه شاخص DTR در مناطق خشک داخلی و کمینه آن در مناطق شمالی و شمالغربی کشور رخ میدهد. بیشینه روند افزایشی دمای کمینه و بیشینه در ماه مارس است که به ترتیب 8/0 و 2/1 به ازای هر دهه افزایش مییابد. در مقابل بیشینه روند کاهشی دمای کمینه و بیشینه در ماه نوامبر است که به ترتیب با 1/0- و 2/0- به ازای هر دهه کاهش مییابد