Ruh, Bilinç ve Zombiler: Metafizik Çıkmazlar ve Alternatif Yollar - Kayhan Özaykal (Felsefe Dünyası)
Bu makale, zombiler örneği üzerinden metafizik ve fiziksel hakikat arasındaki ilişkiyi ele almaktadır. Felsefede zombi, fiziksel tüm açılardan insana benzeyen ancak bilinci olmayan bir organizmadır. Böyle bir varlığın mümkün olup olmadığı konusunda süregelen tartışmalar bulunmaktadır. Bu tartışmalar büyük ölçüde zombilerin tasavvur edilip edilemeyeceği meselesine bağlıdır ve bağlamda hayal veya tasavvur edilebilirliğin zorunlu olarak imkan anlamına geldiği fikri de çalışmada incelenmektedir. Tartışmalar, ruhun varlığı ve mahiyeti hakkındaki çalışmalar için de mühimdir. Genellikle zombilerin mümkün varlıklar olduğu görüşünü savunanlar düalist, mümkün olduklarını reddedenler ise materyalisttir. Bu çalışmada, tartışmada her iki tarafça kullanılan ana teorinin Kripke’nin mümkün dünyalar semantiği olması sebebiyle Kripke metafiziğine odaklanılmaktadır. Ancak burada Kripkeci metafiziğinin bu görüşlerin hiçbirinin doğruluğunu belirleyemeyeceği, çünkü gerekli türde bir zorunluluğu temellendiremeyeceği öne sürülmektedir. Böylece, literatürde temelden hatalı bir değerlendirme yapılmış gibi görünmektedir. Bunun yerine, geleneksel nedensel ve ontolojik türde bir metafiziğin daha etkili olacağı önerilmektedir ve özellikle bazı farklı nedensellik teorilerinin faydalı olacağı ileri sürülmektedir. Bu tür teorilerin konunun sonlandırıcı karara bağlanmasında etkili olabileceğini göstermek için gerçekçilik karşıtlığı, indeterminizm ve özellikle teistik iradecilik örneklerinden yararlanılmaktadır. Her teoride, zombi imkanını kesin olarak belirleyen cevaplar elde edilmektedir. Bu şekilde, bir materyalistin zombilerin mümkün varlıklar olduğunu kabul edebileceği görüşü ispatlanmaktadır.