Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu

Bu makalede Necmeddîn et-Tûfî’nin (öl. 716/1316) el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye’sindeki metodu konu edilmiştir. Söz konusu amacı gerçekleştirebilmek için eserden dört örnek seçilmiştir. Bunlar; usule değinmeksizin âyetten anlaşılan manayı zikretme, âyetin iz...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Faysal Arpaguş
Format: Article
Language:Arabic
Published: İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi 2024-12-01
Series:Usul İslam Araştırmaları
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.56361/usul.1513694
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545375336366080
author Faysal Arpaguş
author_facet Faysal Arpaguş
author_sort Faysal Arpaguş
collection DOAJ
description Bu makalede Necmeddîn et-Tûfî’nin (öl. 716/1316) el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye’sindeki metodu konu edilmiştir. Söz konusu amacı gerçekleştirebilmek için eserden dört örnek seçilmiştir. Bunlar; usule değinmeksizin âyetten anlaşılan manayı zikretme, âyetin izahında hadise ve bağlama yer verme, içtihat ve müellifin usûl-i dînin büyük kaidesi olarak nitelendirdiği kaderdir. Böyle bir tercihin aslî ve tâlî nedenleri vardır. Eserin kaleme alınmasında müellifin dile getirdiği usul temelli gerekçeyi çalışmaya yansıtabilmek, çalışmanın asıl amacıdır. Bu ise lehte ve aleyhteki delilleri gerekçeleri ile ortaya koymayı zorunlu kılmaktadır. Nitel araştırma veri analiz yönteminin kullanıldığı makalede şu bulgulara ulaşılmıştır: Tûfî’nin beyanına göre usûl-i dinin büyük kaidesi kader, usûl-i fıkhın ise umum ve husustur. Kur’an’ı baştan sona bu iki kaideyi gözeterek izah etme sözüne müellif, eserin sonuna kadar sadık kalmış; ancak her bir âyeti açıklamış değildir. el-İşârât’ın bir tefsir mi yoksa ulûmü’l-Kur’ân’a dair bir eser mi olduğu, onu değerlendirenin bakış açısına göre değişmektedir; çünkü bu, tefsir ve ulûmü’l-Kur’ân tabirlerinin tanımlarıyla alakalıdır. Her ikisine ihtimali olmakla birlikte son tahlilde tefsir olduğu fikri daha ağır basmaktadır.
format Article
id doaj-art-aef2e1666b7649afbe002374b21a3acd
institution Kabale University
issn 1305-2632
language Arabic
publishDate 2024-12-01
publisher İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi
record_format Article
series Usul İslam Araştırmaları
spelling doaj-art-aef2e1666b7649afbe002374b21a3acd2025-01-12T07:41:09Zaraİstanbul Sabahattin Zaim ÜniversitesiUsul İslam Araştırmaları1305-26322024-12-0142336010.56361/usul.1513694 Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu Faysal Arpaguş0https://orcid.org/0000-0001-9607-0078Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Bu makalede Necmeddîn et-Tûfî’nin (öl. 716/1316) el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye’sindeki metodu konu edilmiştir. Söz konusu amacı gerçekleştirebilmek için eserden dört örnek seçilmiştir. Bunlar; usule değinmeksizin âyetten anlaşılan manayı zikretme, âyetin izahında hadise ve bağlama yer verme, içtihat ve müellifin usûl-i dînin büyük kaidesi olarak nitelendirdiği kaderdir. Böyle bir tercihin aslî ve tâlî nedenleri vardır. Eserin kaleme alınmasında müellifin dile getirdiği usul temelli gerekçeyi çalışmaya yansıtabilmek, çalışmanın asıl amacıdır. Bu ise lehte ve aleyhteki delilleri gerekçeleri ile ortaya koymayı zorunlu kılmaktadır. Nitel araştırma veri analiz yönteminin kullanıldığı makalede şu bulgulara ulaşılmıştır: Tûfî’nin beyanına göre usûl-i dinin büyük kaidesi kader, usûl-i fıkhın ise umum ve husustur. Kur’an’ı baştan sona bu iki kaideyi gözeterek izah etme sözüne müellif, eserin sonuna kadar sadık kalmış; ancak her bir âyeti açıklamış değildir. el-İşârât’ın bir tefsir mi yoksa ulûmü’l-Kur’ân’a dair bir eser mi olduğu, onu değerlendirenin bakış açısına göre değişmektedir; çünkü bu, tefsir ve ulûmü’l-Kur’ân tabirlerinin tanımlarıyla alakalıdır. Her ikisine ihtimali olmakla birlikte son tahlilde tefsir olduğu fikri daha ağır basmaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.56361/usul.1513694
spellingShingle Faysal Arpaguş
Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu
Usul İslam Araştırmaları
title Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu
title_full Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu
title_fullStr Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu
title_full_unstemmed Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu
title_short Necmeddîn et-Tûfî’nin el-İşârâtü’l-ilâhiyye ile’l-mebâhisi’l-usûliyye Adlı Eserindeki Metodu
title_sort necmeddin et tufi nin el isaratu l ilahiyye ile l mebahisi l usuliyye adli eserindeki metodu
url https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.56361/usul.1513694
work_keys_str_mv AT faysalarpagus necmeddinettufininelisaratulilahiyyeilelmebahisilusuliyyeadlıeserindekimetodu