ZnMnCuO Nanoparçacıkların Karakterizasyonu: Fotokatalitik ve Hemolitik Özellikler - Bestenur Yalçın (Journal of Advanced Research in Natural and Applied Sciences)
Çinko oksit (ZnO) temelli nano boyutlu parçacıklar, fotokatalitik etkileri, birim hacim başına oldukça yüksek olan yüzey alanları ve foto-kararlılıklarının yanı sıra, biyolojik potansiyelleri nedeniyle de özellikle son yıllarda oldukça dikkat çekmektedirler. Bu makalede, bakır asetat, çinko asetat ve mangan asetat öncüleri kullanılarak sol-jel yöntemiyle sentezlenmiş nano-boyutlu mangan katkılı çinko-bakır oksit nano-parçacıkların (Zn0.99-xMnxCu0.01O x = 0.00, 0.01, 0.03, 0.05, 0.10), kristal özellikleri, morfolojik yapıları, fotokatalitik performansları ve hemolitik özellikleri araştırılmıştır. Elde edilen sonuçlar, yine sol-jel yöntemiyle sentezlenmiş nano boyutlu ZnCuO parçacıklara ait bulgular ile kıyaslamalı olarak verilmiştir. Örneklerin kristal yapı özellikleri ile yüzeylere ait morfolojik özellikler, sırasıyla x-ışını kırınım spektroskopisi (XRD) ve taramalı elektron mikroskobu (SEM) kullanılarak incelenmiştir. Yapısal karakterizasyonlara ek olarak, Zn0.99-xMnxCu0.01O nanoparçacıkların fotokatalitik özellikleri de model organik molekül olarak kristal viyole (crystal violet - CV) kullanılarak incelenmiş, CV’nin fotokatalitik bozunma süreci ultraviyole-görünür alan (UV-vis) spektroskopisi ile takip edilmiştir. Ayrıca, Zn0.99-xMnxCu0.01O nanoparçacıkların biyomedikal uygulamalar açısından potansiyele sahip olup olmadığının tespiti amacıyla kan uyumluluğu testleri de gerçekleştirilmiştir. Sentezlenen numuneler içerisinde en yüksek fotokatalitik aktivite ve en yüksek kan uyumluluğunun Zn0.94Mn0.05Cu0.01O nanoparçacıklar tarafından gösterildiği tespit edilmiştir. Zn0.94Mn0.05Cu0.01O nanoparçacıklar, 330 dakika sonunda CV başlangıç miktarının %78.1’ini degrade ederken, çalışılan her iki konsantrasyonda (1.0 mg mL-1 ve 5.0 mg mL-1) %5’in altında hemolize sebep olarak belirgin bir kan uyumluluğu göstermiştir.