BİR DÎBÂCE-İ MESNEVÎ ŞERHİ: EZHÂR-I MESNEVÎ VE ENVÂR-I MA’NEVÎ - Ersin Durmuş (İslami İlimler Dergisi)
Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî’nin Mesnevî-i Maʻnevî’si İslâm kültür ve medeniyet havzasının ortak değeridir. Bununla birlikte eser, dünya çapında bir şöhrete sahiptir. Mesnevî-i Maʻnevî hakkında farklı dillerde çok sayıda tercüme, şerh ve telif eser yazılmıştır. Mesnevî-i Maʻnevî’yi anlamak ve açıklamak amacıyla kaleme alınmış Osmanlı dönemine ait de birçok eser mevcuttur. Ezhâr-ı Mesnevî ve Envâr-ı Ma‘nevî bu eserlerden biridir. Eser, ‘Alâ’î b. Muhibbî el-Vâ‘iz eş-Şîrâzî eş-Şerîf tarafından kaleme alınmıştır. Mesnevî-i Maʻnevî dîbâcesinin şerhleri kategorisinde yer alan bu eser, Mesnevî’nin ön sözünün kısmî bir yorumu olarak değerlendirilebilir. Eserin tespit edilebilen tek nüshası, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Kütüphanesinde bulunmaktadır. Eser, içinde bulunduğu mecmuanın üç yaprağının kenarlarına yazılmıştır. Bu makalede öncelikle ‘Alâ’î b. Muhibbî el-Vâ‘iz eş-Şîrâzî eş-Şerîf’in hayatı ve Mesnevî’nin dîbâcesi hakkında bilgi verilmiştir. Eserin tespit edilebilen tek nüshası tanıtılmıştır. Ardından Ezhâr-ı Mesnevî ve Envâr-ı Ma‘nevî isimli Mesnevî dîbâcesinin şerhi şekil, içerik ve şerh yöntemi açısından incelenmiştir. Son olarak şerh metni, çeviri yazısı yapılarak neşredilmiştir.