رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا

رویکرد «فرازبان معنایی طبیعی» از برجسته‌ترین تلاش‌ها در معنی‌‌شناسی معاصر برای تحلیل و توصیف معنا در فرهنگ‌های گوناگون است که آنا ویرزبیکا آن را مطرح کرده است. این رویکرد برپایة وجود مفاهیم پایه و جهانی‌ای به اسم «نخستی‌های معنایی» استوار است که با به‌کارگیری آن‌ها می‌توان معنای هرگونه مفهوم ساده و...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: مرتضی تقوی
Format: Article
Language:fas
Published: Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS) 2020-01-01
Series:پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی
Subjects:
Online Access:https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_4878_e4a9193a8b6b7de3f896513a2bc4958f.pdf
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545449815670784
author مرتضی تقوی
author_facet مرتضی تقوی
author_sort مرتضی تقوی
collection DOAJ
description رویکرد «فرازبان معنایی طبیعی» از برجسته‌ترین تلاش‌ها در معنی‌‌شناسی معاصر برای تحلیل و توصیف معنا در فرهنگ‌های گوناگون است که آنا ویرزبیکا آن را مطرح کرده است. این رویکرد برپایة وجود مفاهیم پایه و جهانی‌ای به اسم «نخستی‌های معنایی» استوار است که با به‌کارگیری آن‌ها می‌توان معنای هرگونه مفهوم ساده و پیچیده‌ای را در زبان‌های گوناگون توصیف کرد و از آن به‌منزلة ابزاری برای ورود به فرهنگ‌های متفاوت و ارائة تحلیل‌های معنایی (معنی‌شناسی بین‌فرهنگی) بهره جست. تاکنون پژوهش‌گران چهارچوب ارائه‌شدة ویرزبیکا را بر بیش از سی زبان اجرا کرده‌اند. هدف این مقاله بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا باعنوان کاربردشناسی بین فرهنگی: معنی‌شناسی تعاملات انسانی (2003) است که در آن وی رویکرد فرازبان معنایی طبیعی و آرای خود را به بحث می‌گذارد. در این مقاله، ابتدا به معرفی چهارچوب پیش‌نهادی نویسنده و مرور فصول کتاب و سپس به نقد این رویکرد پرداخته می‌شود و نقاط قوت و ضعف، مثال‌ها، و استدلال‌های متعدد ارائه‌شده در این کتاب بررسی می‌‌شود. درپایان، نتیجه گرفته می‌شود که رویکرد فرازبان معنایی طبیعی قطعاً می‌تواند برای توصیف معنا در زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون ارزش‌مند و راه‌نما باشد، اما باید از برخی ادعاهای مطرح‌شده در آن فاصله گرفت.
format Article
id doaj-art-9c24ec48bfe3402887b26fc15c7a1b95
institution Kabale University
issn 2383-1650
language fas
publishDate 2020-01-01
publisher Institute for Humanities and Cultural Studies (IHCS)
record_format Article
series پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی
spelling doaj-art-9c24ec48bfe3402887b26fc15c7a1b952025-01-12T05:50:36ZfasInstitute for Humanities and Cultural Studies (IHCS)پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی2383-16502020-01-011911598010.30465/crtls.2019.48784878رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکامرتضی تقوی0دانشجوی دکتری مطالعات ترجمه، دانشگاه فردوسی مشهدرویکرد «فرازبان معنایی طبیعی» از برجسته‌ترین تلاش‌ها در معنی‌‌شناسی معاصر برای تحلیل و توصیف معنا در فرهنگ‌های گوناگون است که آنا ویرزبیکا آن را مطرح کرده است. این رویکرد برپایة وجود مفاهیم پایه و جهانی‌ای به اسم «نخستی‌های معنایی» استوار است که با به‌کارگیری آن‌ها می‌توان معنای هرگونه مفهوم ساده و پیچیده‌ای را در زبان‌های گوناگون توصیف کرد و از آن به‌منزلة ابزاری برای ورود به فرهنگ‌های متفاوت و ارائة تحلیل‌های معنایی (معنی‌شناسی بین‌فرهنگی) بهره جست. تاکنون پژوهش‌گران چهارچوب ارائه‌شدة ویرزبیکا را بر بیش از سی زبان اجرا کرده‌اند. هدف این مقاله بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا باعنوان کاربردشناسی بین فرهنگی: معنی‌شناسی تعاملات انسانی (2003) است که در آن وی رویکرد فرازبان معنایی طبیعی و آرای خود را به بحث می‌گذارد. در این مقاله، ابتدا به معرفی چهارچوب پیش‌نهادی نویسنده و مرور فصول کتاب و سپس به نقد این رویکرد پرداخته می‌شود و نقاط قوت و ضعف، مثال‌ها، و استدلال‌های متعدد ارائه‌شده در این کتاب بررسی می‌‌شود. درپایان، نتیجه گرفته می‌شود که رویکرد فرازبان معنایی طبیعی قطعاً می‌تواند برای توصیف معنا در زبان‌ها و فرهنگ‌های گوناگون ارزش‌مند و راه‌نما باشد، اما باید از برخی ادعاهای مطرح‌شده در آن فاصله گرفت.https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_4878_e4a9193a8b6b7de3f896513a2bc4958f.pdfنقدفرازبان معنایی طبیعینخستی‌های معناییمعنی‌شناسی بین‌فرهنگی
spellingShingle مرتضی تقوی
رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا
پژوهش‌نامۀ انتقادی متون و برنامه‌های علوم انسانی
نقد
فرازبان معنایی طبیعی
نخستی‌های معنایی
معنی‌شناسی بین‌فرهنگی
title رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا
title_full رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا
title_fullStr رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا
title_full_unstemmed رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا
title_short رویکرد فرازبان معنایی طبیعی: بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا
title_sort رویکرد فرازبان معنایی طبیعی بررسی و نقد کتاب ویرزبیکا
topic نقد
فرازبان معنایی طبیعی
نخستی‌های معنایی
معنی‌شناسی بین‌فرهنگی
url https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_4878_e4a9193a8b6b7de3f896513a2bc4958f.pdf
work_keys_str_mv AT mrtḍytqwy rwyḵrdfrạzbạnmʿnạyyṭbyʿybrrsywnqdḵtạbwyrzbyḵạ