تحلیل وضعیت فرونشست محدوده شهری همدان با استفاده از تصاویر راداری و ماهواره‌ای - حمید گنجائیان; معصومه اسدی; فاطمه منبری; عطرین ابراهیمی (جغرافیا و مخاطرات محیطی)
مخاطره فرونشست در طی سالهای اخیر، شهرهای زیادی ازجمله شهرهای مناطق خشک و نیمهخشک ایران را با چالش جدی مواجه کرده است. شهر همدان ازجمله شهرهایی است که در معرض این مخاطره قرار دارد و به همین دلیل در این پژوهش به ارزیابی میزان فرونشست در محدوده این شهر پرداخته شده است. دادههای مورد استفاده در این تحقیق شامل تصاویر راداری سنتینل 1، تصاویر ماهواره لندست، مدل رقومی ارتفاعی 30 متر SRTM و اطلاعات مربوط به منابع آب زیرزمینی بوده است. ابزارهای مهم نیز تحقیق شامل ArcGIS، GMT و ENVI بوده است. این تحقیق به‌طورکلی در سه مرحله انجام شده است که در مرحله اول، نقشههای کاربری اراضی منطقه مربوط به سالهای 1991 و 2020، تهیه و تحلیل شده است. در مرحله دوم وضعیت افت منابع آب زیرزمینی در محدوده مطالعاتی بررسی شده است و در مرحله سوم نیز با استفاده از تصاویر راداری و روش سری زمانی SBAS، میزان فرونشست منطقه در طی دوره زمانی سه‌ساله (2017 تا 2020) محاسبه شده است. بر اساس نتایج به دست آمده، محدوده شهری و حاشیه شهری همدان سالانه با حدود 1 متر افت منابع آب و 7/. کیلومترمربع توسعه فیزیکی مواجه شده است. همچنین میزان فرونشست این محدوده در طی دوره زمانی سه‌ساله، بین 6 تا 98 میلیمتر بوده است که مطابق نقشه نهایی تهیه شده، مناطق غربی شهر همدان بین 60 تا 98 میلیمتر، مناطق مرکزی بین 30 تا 60 میلیمتر و بخش زیادی از مناطق شرقی آن بین 6 تا 30 میلیمتر فرونشست داشته است. با توجه به اینکه بیشترین میزان توسعه فیزیکی شهر همدان در طی سالهای اخیر، در مناطق غربی و حاشیهای این شهر بوده است؛ میتوان گفت که توسعه فیزیکی شهر همدان به‌موازات افت منابع آب زیرزمینی، عامل اصلی این فرونشست بوده است.