À propos realizmu - Alicja Helman (Kwartalnik Filmowy)
Autorka wychodzi z założenia, że w historii myśli filmowej nie ma pojęcia, które byłoby tak jak realizm obciążone wieloznacznością, niejasnością, prowadziło do kontrowersji i sprzeczności. Termin ten odnosi się do fenomenów nader różnych; zarówno do postaw twórczych, środków wyrazu, ekranowego efektu, jak i postaw odbiorczych. Realizm jest pojęciem teoretycznym oraz terminem krytycznym, ale też i wyrażeniem potocznym, pojawiającym się w codziennej praktyce językowej. Wszelka refleksja nad realizmem w kinie wywodziła się  z przekonania o „naturalnym”, „wrodzonym” realizmie sztuki filmowej, odwołując się  do przeświadczeń określanych jako realizm naiwny bądź  zdroworozsądkowy. Autorka proponuje, by przedmiotem dyskusji uczynić nie realizm tout court, lecz różne historycznie zmienne formacje realistyczne. Wskazanie na ich bezpośredni związek z teoretycznymi koncepcjami realizmu jest najczęściej proste, choć nie zawsze jednoznaczne. Wystarczy odwołać się do przykładów, by unaocznić, że zbiorcze ujęcie  tych formacji ujednolicającą formułą nie jest możliwe.