Pomiędzy płótnem a ekranem. Śladami Goi w kinie hiszpańskim - Joanna Aleksandrowicz (Kwartalnik Filmowy)
Artykuł jest próbą syntezy różnych typów inspiracji malarskich w filmie na przykładzie bogatego i zróżnicowanego oddziaływania twórczości Francisco Goi na kino hiszpańskie od okresu niemego po współczesność. Wpływy te podzielić można na trzy rodzaje. Pierwszy z nich to inspiracja samą biografią artysty oraz związaną z nim romantyczną legendą. Drugi krąg reminiscencji polega na wykorzystaniu grafik i obrazów dla oddania charakteru Hiszpanii z przełomu XVIII i XIX wieku w filmach historycznych, niekoniecznie związanych z samą postacią malarza. Trzecie zagadnienie obejmuje inspiracje twórczością wykraczające poza epokę Goi, czerpanie z jego prac i umieszczanie ich w odmiennych, zaskakujących nieraz kontekstach, w których nabierają nowych znaczeń i poświadczają ponadczasowość wizji mistrza. Na podstawie analizy filmów powracających do twórczości Goi można także prześledzić, jak zmieniało się postrzeganie go na kolejnych etapach hiszpańskiej historii i jak - również za pomocą kina - stał się on swoistą ikoną hiszpańskości, pozostając jednocześnie autorem zdumiewająco uniwersalnym.