Czynniki warunkujące wystąpienie kwasicy ketonowej w momencie klinicznego rozpoznania cukrzycy typu 1 u dzieci - Wojciech Młynarski; Agnieszka Zmysłowska; Izabela Kubryn; Małgorzata Perenc; Jerzy Bodalski (Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism)
Wprowadzenie: Obecność kwasicy ketonowej często towarzyszy rozpoznaniu cukrzycy typu 1 u dzieci.Cel pracy: Celem pracy była ocena wpływu wybranych czynników osobniczych, genetycznych, immunologicznychoraz metabolicznych na wystąpienie kwasicy ketonowej w momencie ujawnienia się postaci klinicznejchoroby.Materiał i metody:Grupę badaną stanowiło 106 dzieci (40 dziewczynek i 66 chłopców) chorych na cukrzycę typu 1, w wieku od 1,8 do 18,2 roku (Me=10,6). Kwasicę ketonową definiowano jako zmniejszenie pH krwi poniżej 7,35, a ciężką postać przy pH〈7,2. W analizie uwzględniono: wiek w momencie rozpoznania cukrzycy, płeć, stężenie peptydu C, wartości zapotrzebowania na insulinę, HbA1c, glikemię na czczo, znormalizowany pod względem wieku i płci wskaźnik BMI. Wartości te mierzono w chwili rozpoznania oraz w 6, 12, 24 i 36 miesiącu trwania choroby. Oceniono dystrybucję alleli genów HLA-DQA1 i DQB1 (PCR-SSO) oraz polimorfizmu -23 HphI genu INS i +49 genu CTLA-4 (PCR-RFLP). Oznaczono także częstość występowania i miano przeciwciał: ICA, anty-GAD oraz IA2.Wyniki: Obecność kwasicy ketonowej w momencie klinicznego rozpoznania cukrzycy typu 1 stwierdzono u 55%, a postaci ciężkiej u 9% badanych dzieci. Zaobserwowano, że występowanie kwasicy ketonowej jest związane z niższym stężeniem peptydu C oraz wskaźnika peptyd C/glukoza w porównaniu do chorych bez kwasicy (odpowiednio: 0,20∓0,18 vs. 0,31∓0,28 pmol/ml i 0,07∓0,05 vs. 0,20∓0,17, p<0,003) w momencie rozpoznania choroby. Tendencja ta utrzymywała się przez cały okres obserwacji. Dzieci, u których stężenie peptydu C w momencie rozpoznania było niższe od dolnej granicy wartości prawidłowych (<0,28 pmol/ml) miały wysokie ryzyko wystąpienia kwasicy ketonowej, OR(95%CI)=3,3 (1,3-8,2). Pacjenci, u których stwierdzono kwasicę ketonową charakteryzowali się wyższym zapotrzebowaniem na insulinę w porównaniu do chorych bez kwasicy (1,2∓0,6 vs. 0,8∓0,5 j/kg/24h, p=0,004). W grupie pacjentów z ciężką postacią kwasicy zaobserwowano wyższe miano przeciwciał anty-IA2 (73,4∓44,9 vs. 44,2∓39,6; p=0,04) oraz tendencjędo częstszego występowanie 2 lub/i 3 rodzajów przeciwciał, niż wśród dzieci bez kwasicy (90% vs. 79%).Wnioski: Obecność kwasicy ketonowej w momencie klinicznego rozpoznania cukrzycy typu 1 wydaje się miećzwiązek głównie ze zmniejszoną funkcją wydzielniczą komórek β w wyniku nasilonej odpowiedzi immunologicznejw obrębie wysp trzustkowych.