Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nde Bitlis Halk Kültürü - Okan Alay (Turkish Academic Research Review)

(untitled)
Seyahatnameler coğrafya, tarih,sosyoloji, din, edebiyata dair veriler taşırken, halk kültürüyle ilgili birçok kültürelunsuru barındırması yönüyle halkbilimi açısından önemli bir kaynaktır. Seyahatnamelerde folklora dair birçok değer vardır.Bu çalışmamızda Evliya Çelebi Seyahatnamesi’nin Bitlis ve yöre kültürü;disiplin olarak ise halkbilimi için taşıdığı anlam değerlendirilmektedir. EvliyaÇelebi’nin 17. yüzyılda yaptığı seyahatlerin bir parçası olarak kadim beldelerdenolan Bitlis ve yöresine dair izlenimlerini anlatır. Bitlis’in tarihî, kültürel,sosyal ve doğal değerleri, geleneklerini, birçok özelliği kaydederek günümüzeulaştırır. Seyahatname’nin3. ve 4. cildinde Bitlis’e dair bölümlerle ilgili olarak yaptığımız buçalışmada zaman ve mekân bağlamında birçok folklorik öge, bilgi tespitedilmektedir. Bulgular; “dil-anlatım”,“halk anlatıları”, “anonim şiir”, “doğum-evlenme-ölüm inanışları”, “ halkhekimliği”, “halk mutfağı, “ “halk mimarisi”, “halk takvimi,”“bayramlar-törenler”, “giyim-kuşam” gibi başlıklar dâhilinde incelenmektedir. Sonuçolarak, Seyahatname’nin dönemin Bitlis folkloruna, halk kültürüne dair önemli bilgileriçerdiği ve bu bilgilerin sosyal bilim disiplinleriyle saha çalışmaları içinönemli bir kaynak olduğu görülmektedir.