Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları

Ülkemizde 1982 yılına kadar güneşin ufkun altında 19 derecede bulunduğu vakte temkîn süresi eklenerek ilan edilen imsâk vakti, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yeni uygulamasıyla 1983 yılından itibaren -18 derece olarak değiştirilmiş, temkîn uygulaması ise tamamen kaldırılmıştı...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: Tunahan Erdoğan, İsmail Karagözoğlu
Format: Article
Language:Arabic
Published: Motif Yayıncılık 2022-12-01
Series:Dini Araştırmalar
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.15745/da.1180361
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1841545294694580224
author Tunahan Erdoğan
İsmail Karagözoğlu
author_facet Tunahan Erdoğan
İsmail Karagözoğlu
author_sort Tunahan Erdoğan
collection DOAJ
description Ülkemizde 1982 yılına kadar güneşin ufkun altında 19 derecede bulunduğu vakte temkîn süresi eklenerek ilan edilen imsâk vakti, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yeni uygulamasıyla 1983 yılından itibaren -18 derece olarak değiştirilmiş, temkîn uygulaması ise tamamen kaldırılmıştır. Kamuoyunda hararetli tartışmalara ve kafa karışıklığına yol açan değişiklik kararı, Başkanlığa birtakım eleştiriler ve ithamlar yöneltilmesine neden olmuştur. Eleştirilerin özellikle iki konu üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir: Birincisi, orucun başlangıç vakti olan fecr-i sâdıkın tespiti için aydınlığın ilk belirdiği anın mı yoksa iyice yayıldığı anın mı esas alınacağı. İkincisi, fecr-i sâdıkın tespitinde güneşin yükseklik açısının -19 derece mi yoksa -18 derece mi olacağı. İddia sahiplerine göre her iki konuda da İslâm âlimleri birinci görüşü, Avrupalı Hristiyan astronomi bilginleri ikinci görüşü tercih etmektedirler. DİB ise değişiklik kararı ile İslâm âlimlerinin görüşünü bırakıp Hristiyanların görüşünü benimsemiştir. Bu makale orucun başlangıç vaktinde yapılan değişikliğe Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil tarafından yöneltilen ve bazı takvim hazırlayıcıları tarafından da dile getirilen eleştirilerin tetkik, tahlil ve tenkidini konu edinmektedir. Çalışmanın amacı iddia sahipleri tarafından dile getirilen eleştirilerdeöne sürülen argümanların doğru olup olmadığını tespit etmektir. Başka bir ifadeyle bu çalışma imsâk vaktinde yapılan değişikliğe yöneltilen eleştirilerin eleştirisini ele almaktadır. Çalışmada tarafların DİB’in ilgili kararına yönelttiği eleştirilerin ve ileri sürdükleri delillerin temel fıkıh ve astronomi eserlerindeki bilgilerle örtüşüp örtüşmediği metin analizine dayalı olarak mukayeseli biçimde ele alınmaktadır. Ulaşılan sonuçlara göre her iki konuda da fıkıh ve astronomi âlimleri arasında görüş birliği bulunmamakta, eleştirilerde öne sürülen deliller ise iddiaları ispatlayıcı bir nitelik taşımamaktadır. Araştırma, toplumun büyük bir kesimini meşgul eden güncel imsâk tartışmalarına eleştirel katkı sunması ve tartışmaların bilimsel bir zemine oturtulması bakımından önem arz etmektedir.
format Article
id doaj-art-8cdb7c30e7df454e8f7fd89f494e3758
institution Kabale University
issn 1301-966X
language Arabic
publishDate 2022-12-01
publisher Motif Yayıncılık
record_format Article
series Dini Araştırmalar
spelling doaj-art-8cdb7c30e7df454e8f7fd89f494e37582025-01-12T07:46:13ZaraMotif YayıncılıkDini Araştırmalar1301-966X2022-12-01256347750010.15745/da.1180361 Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları Tunahan Erdoğan0https://orcid.org/0000-0003-3374-6063İsmail Karagözoğlu1https://orcid.org/0000-0001-7616-4579Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İlahiyat FakültesiNECMETTİN ERBAKAN ÜNİVERSİTESİ, SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ Ülkemizde 1982 yılına kadar güneşin ufkun altında 19 derecede bulunduğu vakte temkîn süresi eklenerek ilan edilen imsâk vakti, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın yeni uygulamasıyla 1983 yılından itibaren -18 derece olarak değiştirilmiş, temkîn uygulaması ise tamamen kaldırılmıştır. Kamuoyunda hararetli tartışmalara ve kafa karışıklığına yol açan değişiklik kararı, Başkanlığa birtakım eleştiriler ve ithamlar yöneltilmesine neden olmuştur. Eleştirilerin özellikle iki konu üzerinde yoğunlaştığı görülmektedir: Birincisi, orucun başlangıç vakti olan fecr-i sâdıkın tespiti için aydınlığın ilk belirdiği anın mı yoksa iyice yayıldığı anın mı esas alınacağı. İkincisi, fecr-i sâdıkın tespitinde güneşin yükseklik açısının -19 derece mi yoksa -18 derece mi olacağı. İddia sahiplerine göre her iki konuda da İslâm âlimleri birinci görüşü, Avrupalı Hristiyan astronomi bilginleri ikinci görüşü tercih etmektedirler. DİB ise değişiklik kararı ile İslâm âlimlerinin görüşünü bırakıp Hristiyanların görüşünü benimsemiştir. Bu makale orucun başlangıç vaktinde yapılan değişikliğe Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil tarafından yöneltilen ve bazı takvim hazırlayıcıları tarafından da dile getirilen eleştirilerin tetkik, tahlil ve tenkidini konu edinmektedir. Çalışmanın amacı iddia sahipleri tarafından dile getirilen eleştirilerdeöne sürülen argümanların doğru olup olmadığını tespit etmektir. Başka bir ifadeyle bu çalışma imsâk vaktinde yapılan değişikliğe yöneltilen eleştirilerin eleştirisini ele almaktadır. Çalışmada tarafların DİB’in ilgili kararına yönelttiği eleştirilerin ve ileri sürdükleri delillerin temel fıkıh ve astronomi eserlerindeki bilgilerle örtüşüp örtüşmediği metin analizine dayalı olarak mukayeseli biçimde ele alınmaktadır. Ulaşılan sonuçlara göre her iki konuda da fıkıh ve astronomi âlimleri arasında görüş birliği bulunmamakta, eleştirilerde öne sürülen deliller ise iddiaları ispatlayıcı bir nitelik taşımamaktadır. Araştırma, toplumun büyük bir kesimini meşgul eden güncel imsâk tartışmalarına eleştirel katkı sunması ve tartışmaların bilimsel bir zemine oturtulması bakımından önem arz etmektedir.https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.15745/da.1180361
spellingShingle Tunahan Erdoğan
İsmail Karagözoğlu
Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları
Dini Araştırmalar
title Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları
title_full Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları
title_fullStr Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları
title_full_unstemmed Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları
title_short Bir Eleştirinin Eleştirisi: İmsâk Vakti Tartışmaları
title_sort bir elestirinin elestirisi imsak vakti tartismalari
url https://dergipark.org.tr/tr/doi/10.15745/da.1180361
work_keys_str_mv AT tunahanerdogan birelestirininelestirisiimsakvaktitartısmaları
AT ismailkaragozoglu birelestirininelestirisiimsakvaktitartısmaları