Fiziksel Engelli Öğrencilerin Kampüs Alanlarında Mekânsal Erişilebilirliği: Pamukkale Üniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphane Binası Giriş Mekânı - Zuhal Kaynakcı Elinç; Ayşe Yaren Söğüt; Sebnem Ertas Besır (Türk Kütüphaneciliği)
Amaç: Çalışmanın amacı, kampüs alanları içerisinde bulunan ve bütün öğrenciler tarafından ortak kullanım noktası olan kütüphane binasının fiziksel engelli bireyler açısından mekânsal olarak erişilebilir olması için gerekli standartlar ışığında örnek bir yapının incelenmesidir. Yöntem: Çalışmada Pamukkale Üniversitesi Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphane binasının dolaşım mekânlarının engelli bireyler için belirlenmiş TSE Türk Standartları 9111 “Özürlüler ve Hareket Kısıtlılığı Bulunan Bireyler İçin Binalarda Ulaşılabilirlik Gerekleri”ne uygunluğu incelenmektir. Ayrıca “Access to libraries for persons with disabilities” IFLA (Kütüphane Dernekleri Uluslararası Federasyonu) raporunda engelli bireylerin kütüphanelerdeki erişilebilirliği için belirlenen standartlardan “Fiziksel Erişim” başlığı içerisindeki fiziksel engelli bireyleri kapsayan maddeler seçilmiştir, bina girişi incelendiğinden raporda bulunan “Materyallere ve hizmetlere erişim” başlığı ele alınmamıştır. Bulgular: Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphane Binası'nda dış mekânda bulunan rampa eğimi %8, rampa genişliği 240 cm'dir. Bina ana girişinde bulunan otomatik kapı genişliği 160 cm’dir. Kütüphane binası içerisinde kartlı geçiş sisteminde bulunan engelli geçiş kapısı 90 cm'dir. Binadaki asansörlerin kapı genişlikleri 90 cm, merdiven genişlikleri 200 cm’dir. Kütüphane binası ana koridor genişlikleri 220 cm, ara koridorlar ise en az 220 cm’dir. Bina içerisinde bulunan otomatik kapıların genişlikleri 130 cm olup kapı kenarlarındaki mevcut kart okutma sistemleri de 110 cm yüksekliktedir. Ayrıca iç mekânda bulunan rampa eğimi %7, rampa genişliği de 145 cm olarak ölçülmüştür. Sonuç: Kampüs alanlarındaki en önemli yapılardan biri olan kütüphaneler engelli bireyler göz önüne alınarak tasarlanmalıdır. TSE Türk Standartları 9111’e ve IFLA raporuna göre değerlendirilen Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphane Binası giriş mekânı ele alınarak engelli bireylerin erişimlerini kolaylaştırmak için yapılan tasarımlar incelenmiştir. Bu inceleme sonucunda kütüphane binalarının engelli bireylere uygun şekilde tasarlanabilmesi için kullanılan mekânlar ve yapı elemanlarına yönelik çıkarımlarda bulunulmuştur. Özgünlük: Fiziksel engelli bireylerin mekânsal erişilebilirliklerini ele alan çalışmada Prof. Dr. Fuat Sezgin Kütüphane Binası değerlendirilerek, kütüphane binalarının erişilebilir yapılar olabilmesi için kullanılan mekân ve yapı elemanlarına yönelik çıkarımlarda bulunulması dolayısıyla özgün bir çalışmadır.