NORMATİF YARGILARIN MANTIKSAL STATÜSÜ - Lokman Çilingir (Felsefe Dünyası)
Bu yazıda normlar mantığının temel kavramlarının ve ilkelerinin sembolik açılımıKutschera üzerinden ortaya konulmaya çalışılacak. Bu amaçla eklemler ve yüklemlermantığının sembolleri kullanılacak ve sembolik işaretler yalnızca kısaltmalar olarakverilecek. Deontik ve değersel diye iki gruba ayrılan normatif kavramların deontik olanlarıemredilen, yasaklanan ve izin verilenler kategorisi dâhilinde değerlendirilecek. Yasaklarve izin verilenler, emirler üzerinden tanımlanabildiğinden, “emir” kavramı temel deontikkavram olarak ele alınacak. Bu sayede, eylem ve eylem tarzları üzerinden çözümlenecekemirlerin standart bir formu belirlenmeye çalışılacak. Bir eylemi yasaklayan ya da yasaklamayanönermeler, yani emir ve yükümlülükleri belirten ifadeler iddia cümleleridir. Bubağlamda belli koşullar altında belli bir görevlendirmenin nasıl yapıldığı ortaya konularak,koşullu emir kavramının deontik mantıkta yeri ve önemi tartışılacak.Çalışmada üzerinde durulacak bir diğer ana tema ise değerler ve değersel kavramlarınsembolleştirilmesi olacak. Değersel kavramlar sınıflandırıcı, karşılaştırıcı ve ölçücü olmaküzere üç grupta incelenecek. Nihayet, doğalcı ve öznelci yaklaşımlara mesafeli durularak,normlar sisteminin değerler sistemi vasıtasıyla temellendirilme imkânı gösterilecek.