COVID-19 PANDEMİSİ SÜRECİNDE BİLİNÇLENDİRME FAALİYETLERİNİN AKTİF GÜNLÜK YAŞAMDA YORUMLAMA VE DAVRANIŞ ŞEKİLLERİ ÜZERİNE ETKİSİNİN ARAŞTIRILMASI - Gözde Nur Erkan; Özkan Özgül; Mustafa Ercüment Önder (Selcuk Dental Journal)
Amaç: Ülkemizde COVID-19 pandemisinde; inkübasyon periyodu, başlangıç semptomları ve izolasyon sürecine yönelik yaygın ve kapsamlı bilinçlendirme çalışmaları yürütülmektedir. Çalışmanın amacı; pandemi sürecinde edinilen bilgilerin hastalarımız ve yakınları tarafından yorumlanma ve davranışa dönüşme oranının araştırılmasıdır. Gereç ve Yöntemler: Anket, COVID-19 pandemisi boyunca diş hastanesine başvuran 292 gönüllü hasta ve yakınlarına yüz yüze uygulandı. Veriler tek değişkenli ve çok değişkenli regresyon analizleri ile değerlendirildi. Anket değişkenleri, demografik veriler, komorbiditeler, koronavirüs enfeksiyonu durumunda hastalık şiddetinin tahmini, yakınında koronavirüs enfeksiyonunun varlığı ve inkübasyon dönemi, semptomların başlangıcı ve izolasyon dönemine yönelik somut klinik senaryoları içermekteydi. Bulgular: Katılımcıların % 85,6’sı inkübasyon periyodunu yanlış yorumladığı ve semptomlar ortaya çıktığında % 68,1’ inin hastaneye başvurmaktan kaçındığı görüldü. İzolasyon sürecinde ise katılımcıların çoğunluğunun doğru davranış sergilediği (% 60,6), önemli bir kesimin ise hekime telefonla danışma ihtiyacı duyduğu (% 23,6) görüldü. İleri yaş, eğitim seviyesi düşük ve komorbid katılımcıların doğru yorum ve davranış oranı genel olarak düşüktü. COVID-19 pozitif yakını olanlar inkübasyon dönemini daha doğru yorumlasa da semptom varlığında hastaneye başvurmaktan kaçındıkları görüldü. Sonuç: Yoğun bilgilendirmelere rağmen toplumun büyük çoğunluğunun inkübasyon dönemini yanlış yorumladığı ve semptom varlığında hastaneye başvurmaktan kaçındığı açıkça görülmüştür. Yakınında COVID-19’a şahit olma durumu ise beklenen şekilde bilgi düzeyi ve davranış değişikliği oluşturmamıştır. Toplumun bilinç ve doğru davranış düzeyinin artırılması amacıyla düzenlenecek bilgilendirme faaliyetlerinde hedef kitleye ileri yaş, komorbiditesi olan ve eğitim düzeyi düşük bireylerin dahil edilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.