Yaratıcılığı Öğretmek için Yaratıcı Olmak: Yaratıcılıklarına İlişkin Öğretmenlerin ve Öğretim Elemanlarının Öz-Değerlendirmeleri - Göksu GÖZEN (Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi)
Bu çalışmada, öğretmen ve öğretim elemanlarının, öğrencilerinin yaratıcılıklarını geliştirebilmeleri için öncelikle kendilerinin yaratıcı eğitimciler olmaları gerekliliğinden hareketle, kendi yaratıcılıklarına ilişkin öz-değerlendirmelerinin belirlenmesi ve bu değerlendirmelerin katılımcıların cinsiyeti, ebeveynlerinin eğitim durumu, uzmanlık alanları ve ebeveynlerinden ve geçmiş yıllardaki öğretmenlerinden beklentileri açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma verisi, 2015 yılında, araştırmacı tarafından geliştirilen bir anket ile elde edilmiştir. Katılımcıların öz-değerlendirmelerinin cinsiyet, ebeveynlerinin eğitim durumu ve uzmanlık alanları ile ilişkisi ki-kare (2 ) bağımsızlık testi ile incelenmiştir. Katılımcıların, ebeveynlerinden ve geçmiş yıllardaki öğretmenlerinden, yaratıcılıklarını geliştirebilecek nitelikteki davranışlarına ilişkin beklentileri ise ankette yer alan açık uçlu sorulara verdikleri yanıtlar ile elde edilmiş, bu nitel veriler, betimsel analiz tekniği ile çözümlenmiştir. Katılımcıların kendi yaratıcılıklarına ilişkin özdeğerlendirmelerinin, cinsiyet ve uzmanlık alanlarıyla manidar bir ilişki göstermediği, diğer taraftan babanın eğitim durumu yükseldikçe, katılımcıların yaratıcılıklarına ilişkin olumlu öz-değerlendirmeler yapma eğilimi gösterdiği belirlenmiştir. Bununla birlikte, katılımcıların ebeveynlerinden özgürlükçü düşünce yapısı, kural ve yasakları dayatmama, daha fazla sayıda etkinliğe yönlendirme ve ilgi, istek, yetenek ve farklılıklara duyarlı olma yönünde; geçmişteki öğretmenlerinden ise özgür ve esnek düşünme fırsatı verme, kuralları dayatmama, araştırma, uygulama, tartışma, eleştirme, farklı materyallerle tanışma fırsatı veren yaşam becerileri odaklı eğitimöğretim gerçekleştirme yönünde beklentileri olduğu belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına dayalı olarak, katılımcıların yaratıcılıklarına ilişkin öz-değerlendirmelerinin, içinde yaşadıkları kültürün bir yansıması olduğu ve yaratıcı bireyler yetiştirmede öncelikli olarak öğretmenlerin, özgür ve esnek düşünebilen, problem çözebilen, yaratıcı bireyler olarak mesleklerine başlayabilecekleri, sosyal, duygusal ve kişisel gelişim alanlarına etki eden kültürel sınırlılıkların en aza indirildiği, evrensel eğitim-öğretim sistemlerinde yetiştirilmesi gerektiği düşünülmektedir.