موفقیت در پیوند رزهای باغچه ای در شرایط مناطق سرد ـ تاثیر رقم و زمان پیوند - مریم پرگر; منصور مطلوبی; علیرضا مطلبی آذر (Pizhūhish/hā-yi tulīd-i giyāhī)
سابقه و هدف: گل رز یک درختچه بسیار مهم در باغبانی زینتی است که بیشترین تقاضا را در جهان داشته و برای اهداف زینتی استفاده می‌شود. در ازدیاد گل‌های رز باغچه‌ای، استفاده از پیوند جوانه نسبت به قلمه زدن در اکثر موارد اقتصادی‌تر است چون کیفیت گلهای تولیدی و مقاومت آنها به شرایط نامساعد محیطی افزایش می‌یابد. با این حال عوامل درونی و محیطی زیادی در جوش خوردن موفقیت آمیز پیوند در رزهای باغچه ای به ویژه در شرایط آب و هوایی سرد اثر دارد. در این تحقیق سعی بر آن شد تا با مقایسه نتایج سه فصل و دو روش پیوند، بهترین زمان پیوند جوانه برای گل‌های رز باغی در شرایط اقلیمی سرد تعیین شود.مواد و روش ها: این آزمایش به صورت فاکتوریل، در قالب طرح کاملاً تصادفی، با شش تکرار در دانشگاه تبریز انجام شد. فاکتور اول نوع رقم پیوندی (رقم‌های آوالانش و بلومون) و فاکتور دوم لایه‌های مختلف شاخه (لایه‌ی بالایی، میانی و پایینی) در نظر گرفته شدند. از هر رقم سه شاخه تهیه شد، هر شاخه به سه موقعیت بالایی، میانی و پایینی تقسیم شد و از هر لایه دو پیوندک تهیه گردید و روی پایه نسترن Natal Brier پیوند زده شدند. آزمایش اول در شهریور ماه به صورت کوپیوند شکمی (T-budding)، آزمایش دوم در اسفند ماه به صورت کوپیوند قاشی (Chip budding) و آزمایش سوم در خرداد ماه باز به صورت کوپیوند شکمی (T-budding) انجام شد. صفات مورد نظرشامل درصد گیرایی پیوند، زمان رویش جوانه، طول شاخه، قطر شاخه و قطر گل، وزن تر و خشک شاخه گلدهنده، زمان گلدهی و تعداد گلبرگ، سطح ویژه‌ی برگ‌ اندازه گیری و محاسبه گردید.یافته‌ها: با توجه به نتایج به دست آمده، گیرایی 100 درصدی پیوند در زمان خرداد نسبت به دو زمان شهریور و اسفند ماه مشاهده شد، با این حال زمان رویش جوانه در شهریور و اسفند ماه نسبت به خرداد ماه کمترین زمان را نشان داد. رقم بلومون با 45 سانتی‌متر طویل ترین شاخه ها را در پیوند اسفند ماه تولید کرد. بیشترین قطر گل‌ها (حدود 45 میلی‌متر) در رقم آوالانش در پیوند خرداد ماه مشاهده شد. درصد تولید گل در شاخه‌های حاصل از لایه بالایی در هردو رقم صد در صد بود، در حالیکه در رقم بلومون این میزان در لایه های میانی و پایینی به حدود 66 درصد رسید. کمترین زمان لازم تا گلدهی در رقم آوالانش با حدود 33 روز در لایه بالایی و بیشترین آن در لایه پایینی رقم بلومون با حدود 45 روز مشاهده شد. همچنین در مورد سایر مشخصات کیفی شاخه گلدهنده مانند طول و قطر شاخه گلدهنده، تعداد گره، وزن تر و خشک شاخه و سطح ویژه‌ی برگ، شاخه‌های حاصل از پیوندهای شهریور بهتر از دو زمان دیگر بودند. در مقایسه دو رقم نیز رقم بلومون از لحاظ صفات شاخه گلدهنده بهتر از رقم آوالانش بود. رقم بلو مون شاخه‌های بلندتری تولید کرد و تعداد خار تولیدی نیز در این رقم تا حدودی کمتر بود. در مقابل قطر گل در رقم آوالانش در هر سه زمان آزمایش برابر یا بزرگتر از رقم بلومون بود.نتیجه‌گیری: با در نظر گرفتن شرایط اقلیمی مناطق سرد و خطر سرمازدگی شاخه‌های پیوندی در شهریور و اسفند ماه و با در نظر گرفتن صد‌‌ در‌صد موفقیت پیوندهای خرداد ماه و سرعت تولید گیاهان کامل در این فصل می‌توان به این نتیجه رسید که پیوند زنی در خردادماه منطقی ترین، کم ریسک ترین و اقتصادی ترین زمان پیوند زنی برای تولید کنندگان و باغبانان این مناطق به شمار می‌رود و این فصل سال به‌عنوان بهترین زمان برای پیوند زنی رزهای باغچه ای پیشنهاد می شود.